Neoklis Neokleus | Alphanews
Parti içi hazırlıklar başlıyor. AKEL, destekleyeceği adayı mart ayında belirleyecek.
DİSİ kaynayan bir kazanı andırırken, Nikos Christodoulides de yeniden adaylığını açıklamak için uygun zamanı bekliyor. AKEL ise önümüzdeki günlerde 2028 başkanlık seçimlerine ilişkin hazırlıklarına başlamaya hazırlanıyor.
Andreas Mavroyiannis’in 2028 seçimlerinde aday olmak istediğini erkenden açıklaması, AKEL yönetimini hemen karar almaya zorlayacak gibi görünmüyor. Ancak parti, 2023 seçimlerinde olduğu gibi kararını haziran ayına kadar ertelemeyi de düşünmüyor. Takvimini şimdiden hazırlayan AKEL, destekleyeceği adayı mart ayında düzenlenecek Olağanüstü Kıbrıs Geneli Parti Konferansı’nda belirlemeyi hedefliyor.
Şu anda kesin olan tek şey, AKEL yönetiminin hangi yönde ilerleyeceğine henüz karar vermemiş olması. Parti kendi içinden bir aday mı çıkaracak, yoksa sağa yakın çevrelerden gelen bir ismi bile desteklemeyi göze alacak mı? Bu sorular henüz yanıt bulmuş değil. Ancak olası adayların isimleri şimdiden konuşulmaya başlandı.
Çok sayıda isim gündemde
Andreas Mavroyiannis’in AKEL’in desteğiyle yeniden aday olmak istediğini kamuoyuna açıklaması, bazı parti yöneticilerini rahatsız etti. Bu kişiler, Mavroyiannis’in açıklamasını aceleci buluyor. Buna rağmen deneyimli diplomatın AKEL’in değerlendirdiği isimler arasında bulunduğu kesin kabul ediliyor.
Mavroyiannis’in ağustos ayında AKEL Genel Sekreteri Stefanos Stefanou ile yemekte buluşması da tesadüf değil. Alpha tis Kyriakis’in edindiği bilgilere göre ikili, birkaç hafta önce yeniden bir araya geldi. Ancak Mavroyiannis’in bir kez daha aday gösterilmesi ihtimali, AKEL yöneticilerinin önemli bir bölümünde kaygı yaratıyor. Bu kesim, aynı adayla üst üste ikinci kez seçime girilmesinin, Stavros Malas’ın yenilgisiyle sonuçlanan 2018 başkanlık seçimlerine benzer bir tablo ortaya çıkarabileceğini savunuyor.
Öte yandan, Kıbrıs İşverenler ve Sanayiciler Federasyonu (OEB) Başkanı Giorgos Pantelidis ile iş insanı Sir Stelios Haji-Ioannou, AKEL’in desteğiyle başkanlık yarışına katılacakları yönündeki iddiaları daha önce yalanladı. Her ikisi de kendi gerekçeleriyle bu iddialara açıklık getirmekte gecikmedi.
24news’in yayımladığı ve Alpha tis Kyriakis’in de doğruladığı bilgilere göre, son günlerde gündeme gelen isimlerden biri de Tasos Yasemidis. EDEK kökenli olan ancak yıllardır partiyle arasına mesafe koyan tanınmış ekonomistin adı, EDEK’in yeni başkanı Sofia Makri tarafından AKEL yönetimine önerildi. Makri’nin, Stefanos Stefanou ile kısa süre önce yaptığı görüşmede Yasemidis’i iki partiyi birbirine yakınlaştırabilecek bir aday olarak gündeme getirdiği belirtiliyor.
Henüz yalnızca parti yöneticileri arasında yapılan fikir alışverişlerinde adı geçen başka isimler de var. Bunlar arasında avukat Achilleas Demetriades ile eski Avrupa Komisyonu üyesi Christos Stylianides bulunuyor.
Demetriades’e AKEL tarafından şu ana kadar herhangi bir teklif götürülmüş değil. Yakın çevresi de AKEL somut bir işbirliği önerisiyle görüşme başlatmadığı sürece Demetriades’in kendiliğinden aday olmaya yanaşmayacağını belirtiyor.
Christos Stylianides konusunda ise Alpha tis Kyriakis’in edindiği bilgilere göre, kendisi bir süre önce Atina’da AKEL yöneticileriyle görüştü. Ancak bu görüşmede nelerin ele alındığı bilinmiyor. Stylianides’in yakın çevresi, AKEL’den kendisine herhangi bir adaylık teklifi gelmediğini açıkça belirtiyor. Öte yandan, Stylianides’in 2028 seçimlerinde aday olabileceği ihtimali aylardır siyasi kulislerde konuşuluyor.
Son günlerde AKEL çevrelerinde adı geçen bir başka isim, Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Bölümü Başkanı ve Doçent Kostas Paraskevas. Ancak Paraskevas ile de şimdiye kadar herhangi bir temas kurulmuş görünmüyor. 2024 yerel seçimlerinde AKEL’in desteğini alan Lefkoşa Belediye Başkanı Charalambos Prountzos da gündemdeki isimler arasında yer alıyor.
Bütün bu isimler konuşulurken AKEL yönetimi, partinin kendi içinden bir aday çıkarma seçeneğinin de masada olduğunu vurguluyor. Bu ihtimalde öne çıkan isim ise Genel Sekreter Stefanos Stefanou.
Ancak hem Kıbrıs’ta hem de Avrupa genelinde solun ve merkez solun giderek güç kaybettiği dikkate alındığında, parti içinden bir adayın başkanlık seçimlerini kazanma şansı önemli ölçüde azalabilir. Sonuçta her şey, AKEL’in seçimleri kazanmayı ne kadar istediğine ve bunu hangi koşullarda, nasıl başarabileceğine ilişkin yapacağı değerlendirmeye bağlı.
AKEL’in takvimi
Rakip siyasi çevrelerden olası adayların şimdiden harekete geçmiş olması, AKEL üzerindeki baskıyı kaçınılmaz olarak artırıyor. Buna rağmen parti yönetimi, aceleyle karar verme niyetinde değil.
AKEL Genel Sekreteri Stefanos Stefanou, partinin 100. kuruluş yıl dönümü etkinliğinde, destekleyebilecekleri bir adayın hangi koşulları karşılaması gerektiğini genel hatlarıyla ortaya koymuştu: Kıbrıs sorununun çözümüne öncelik vermesi, geniş bir ilerici kesimin desteğini kazanabilmesi, Nikos Anastasiades ve Nikos Christodoulides hükümetleriyle özdeşleşmiş isimlerden biri olmaması ve hakkında yolsuzluk şüphesi bulunmaması.
Stefanou, son açıklamalarında da partinin önce ülkenin nasıl yönetileceğine ilişkin siyasi programını hazırlayacağını, ardından olası adaylarla görüşmelere başlayacağını söyledi.
Alpha tis Kyriakis’in edindiği bilgilere göre parti içindeki hazırlıklar ekim ayında başlayacak. İlk aşamada siyasi çerçeve oluşturulacak ve AKEL’in taban örgütlerinde tartışmaya açılacak. Ardından diğer siyasi partiler, örgütlü kesimler ve çeşitli isimlerle olası işbirliklerini değerlendirmek amacıyla görüşmeler yapılacak.
Bununla birlikte, perde arkasında EDEK, ALMA, Volt ve Ekolojistlerle gayriresmî temasların şimdiden sürdüğü anlaşılıyor.
AKEL’in açıkladığı hedef, uzun sürecek parti içi değerlendirme sürecini mart ayında tamamlamak. O tarihte toplanacak Olağanüstü Kıbrıs Geneli Parti Konferansı, partinin başkanlık seçimlerinde destekleyeceği adayı belirleyecek.
Böylece aday Stefanos Stefanou dışında biri olursa, kendisini kamuoyuna tanıtmak, toplumun farklı kesimleriyle ilişki kurmak ve tanınırlığını artırmak için önünde 12 aylık bir süre bulunacak.
Önümüzdeki haftalar AKEL açısından belirleyici olacak. Bir yandan karar vermek için zaman daralırken, diğer yandan partinin hangi adayı tercih edeceği belirsizliğini koruyor. AKEL yönetiminin beklenmedik bir isimle ortaya çıkması da ihtimal dışı değil.
Şimdilik ortada net bir tablo yok. Adı geçen kişilerin büyük çoğunluğu, somut adaylık seçeneklerinden çok parti içinde yürütülen fikir alışverişlerinin bir parçası olarak gündeme geliyor. Üstelik süreç hâlâ bütün ihtimallere açık. Öyle ki AKEL yönetiminin kendisi bile sonunda nasıl bir karara varılacağını henüz bilmiyor.
Editör notları
Aşağıdaki açıklamalar kaynak yazının parçası değildir. Metinde adı geçen ve okurların aşina olmayabileceği siyasi parti, kişi ve süreçlere ilişkin ek bilgiler içerir.
AKEL ve DİSİ: AKEL (Emekçi Halkın İlerici Partisi), Kıbrıs’ın köklü sol partilerinden biridir. DİSİ (Demokratik Seferberlik) ise merkez sağ çizgide yer alan siyasi partidir.
Andreas Mavroyiannis ve Stavros Malas: Mavroyiannis, Kıbrıs sorunu müzakerelerinde uzun yıllar görev almış bir diplomattır. AKEL’in desteğiyle katıldığı 2023 başkanlık seçimlerinin ikinci turunda Nikos Christodoulides’e karşı kaybetti. Stavros Malas ise AKEL’in 2013 ve 2018 başkanlık seçimlerinde desteklediği adaydı. Her iki seçimin ikinci turunda da Nikos Anastasiades’e yenildi.
Christos Stylianides: DİSİ kökenli Kıbrıslı siyasetçi, eski Avrupa Komisyonu üyesi. 2014–2019 yılları arasında Avrupa Komisyonu’nun İnsani Yardım ve Kriz Yönetiminden Sorumlu Üyesi olarak görev yaptı.
Achilleas Demetriades: Kıbrıslı Rum avukat ve insan hakları hukukçusu. 2023 Kıbrıs Cumhuriyeti başkanlık seçimlerine bağımsız aday olarak katıldı.
Sir Stelios Haji-Ioannou: EasyJet havayolu şirketinin kurucusu olarak tanınan Kıbrıslı iş insanı.
EDEK: “Sosyal demokrat” kökenli Kıbrıs siyasi partisi.
ALMA, Volt ve Ekolojistler: ALMA, eski Sayıştay Başkanı Odysseas Michaelides’in kurduğu siyasi harekettir. Volt Kıbrıs, Avrupa yanlısı ve federalist çizgide siyaset yapan Volt Avrupa hareketinin Kıbrıs’taki partisidir. Ekolojistler ise çevreci siyasi hareketi temsil eder.
Olağanüstü Kıbrıs Geneli Parti Konferansı: AKEL’in başkanlık seçimlerinde destekleyeceği aday gibi önemli siyasi kararları aldığı parti organıdır.
Ezekias Papaioannou: AKEL eski Genel Sekreter. Kaynak metinde iki kez geçen isim, Lefkoşa’daki genel merkezinin bulunduğu caddeye gönderme yapıyor. Kıbrıslı Rum siyasi gazeteciliğinde AKEL yönetimini ifade etmek için de kullanılan bu adlandırma, çeviride doğrudan “AKEL yönetimi” olarak karşılandı.
