Kıbrıs Cumhuriyeti Seçimlerinin Anatomisi

Kıbrıs Cumhuriyeti’nde 24 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleştirilen genel seçimler, adanın siyasal haritasında önemli değişikliklere yol açan bir kırılma noktası niteliğindedir. Temsilciler Meclisi’nin de facto 56 sandalyesini belirlemek amacıyla yapılan bu seçimler, yalnızca geleneksel siyasal elitlerin gerilemesini tescillememiş; aynı zamanda seçmen davranışında “yapısal akışkanlık” olarak adlandırılabilecek yeni bir dönemin kapılarını aralamıştır. 2011, 2016, 2021 ve 2026 seçimlerinin verileri ışığında yapılacak karşılaştırmalı analiz, adadaki sosyo-politik dönüşümün, kurumsal çürüme iddialarının ve yeni nesil siyasal arayışların anatomisini ortaya koymaktadır.

2026 seçiminin sonucunda DİSİ yüzde 27,1 ile birinci, AKEL yüzde 23,9 ile ikinci, ELAM ise yüzde 10,9 ile üçüncü sırada yer aldı. Yeni Temsilciler Meclisi altı partili bir yapıya sahip olmuştur: DİSİ 17, AKEL 15, ELAM 8, DİKO 8, ALMA 4, Doğrudan Demokrasi (ADK) 4 sandalye elde etmiştir. Volt Kıbrıs ilk kez girdiği seçimlerde %3.1 ile seçim barajına takılırken, avcıların oluşturduğu ve seçime ikinci kez katılan “Aktif Vatandaşlar – Kıbrıslı Avcılar Birliği Hareketi” %3.2 ile seçim barajını 2021’de olduğu gibi bir kez daha zorladı.

Seçim; yüzde 66,91 katılım, 372.063 geçerli oy, 6.618 geçersiz oy ve 2.170 boş oyla tamamlandı.

Kıbrıs Cumhuriyeti Seçim Sistemi ve Kurumsal Çerçeve

Kıbrıs Cumhuriyetinde yasama organı olan Temsilciler Meclisi, anayasal olarak 80 sandalyeden oluşmakta; bu sandalyelerin 56’sı (%70) Kıbrıslı Rum toplumuna, 24’ü (%30) ise Kıbrıslı Türk toplumuna ait bulunmaktadır. Ancak 1964 yılından bu yana Kıbrıslı Türklerin Cumhuriyeti terk etmesi ve Kıbrıslı Türk toplumuna ait sandalyelerin boş kalması nedeniyle parlamento defacto 56 milletvekiliyle faaliyet göstermektedir.

Seçimler, ülke genelindeki altı seçim bölgesinde nispi temsil esasına göre gerçekleştirilmekte ve karma oy olanağı bulunmamaktadır. Seçmenler, hem tercih ettikleri partiye oy vermekte hem de her dört sandalye için bir adaya tercih oyu kullanabilmektedir.

Sandalyelerin dağıtımında ilk aşamada Hare Kotası sistemi uygulanmaktadır. Matematiksel olarak Hare Kotası (Q) şu formülle hesaplanır:

Burada “V” ilgili seçim bölgesindeki toplam geçerli oy sayısını, “S” ise o bölgeye tahsis edilen sandalye sayısını temsil etmektedir. İlk dağıtımda kota oranında sandalye kazanamayan partilerin artık oyları ve boş sandalyeler ikinci dağıtım aşamasına aktarılmaktadır. İkinci dağıtıma katılarak sandalye elde edebilmek için siyasi partilerin ulusal düzeyde %3,6’lık seçim barajını aşması zorunludur. 2016 yılından önce %1,8 olan bu barajın yükseltilmesi, küçük partilerin varlık mücadelesini doğrudan etkilemiş ve 2026 seçimlerinde bazı köklü partilerin parlamentodan silinmesine yol açmıştır.

Seçim bölgelerine göre defacto 56 sandalyenin dağılımı, nüfus dinamiklerine bağlı olarak zaman içinde küçük değişiklikler göstermiştir. Nüfus hareketlerine bağlı olarak 2021 ve 2026 yılları arasında seçim bölgelerinin temsil gücündeki değişim şu şekilde gerçekleşmiştir:

Lefkoşa seçim bölgesinin 2026 yılında bir sandalye kaybederek 19’a düşmesi ve Baf’ın sandalye sayısının 5’e yükselmesi, ada içindeki demografik kaymaların Temsilciler Meclisi’ndeki temsiliyet oranlarına doğrudan yansıdığını göstermektedir. Bu teknik değişiklik, özellikle Baf’taki temsil eşiğini aşağı çekerek oradaki beşinci sandalyeyi stratejik hale getirmiştir.

2026 Seçiminin Coğrafyası

DİSİ, Lefkoşa, Limasol, Mağusa ve Baf’ta birinci olurken; AKEL Larnaka ve Girne’de ilk sırayı aldı. DİSİ’nin en güçlü ilçesi Baf, AKEL’in en güçlü ilçesi ise Larnaka oldu. ELAM açısından en dikkat çekici bölge Mağusa oldu; parti burada yüzde 13,5 ile kendi zirvesine ulaştı. 

Lefkoşa’da DİSİ ve AKEL beşer, DİKO ve ELAM üçer, ALMA iki, ADK ise bir sandalye aldı. Limasol’da DİSİ dört, AKEL üç, ELAM iki; DİKO, ALMA ve ADK birer sandalye kazandı. Larnaka’da AKEL ve DİSİ ikişer, DİKO ve ELAM birer milletvekili çıkardı. Baf’ta DİSİ iki; AKEL, DİKO ve ADK birer sandalye kazandı. Mağusa’da DİSİ ve AKEL üçer, ELAM iki; DİKO, ADK ve ALMA birer sandalye kazandı. Girne’de ise üç sandalye AKEL, DİSİ ve DİKO arasında dağıldı. 

On Beş Yıllık Karşılaştırmalı Seçim Sonuçları

Kıbrıs siyasetinde 2011, 2016, 2021 ve 2026 yıllarında yapılan dört genel seçim, seçmen katılımı, kurumsal güvensizlik ve partiler açısından dramatik bir erozyon sürecine işaret etmektedir.

Aşağıdaki tabloda, belirtilen dört seçim döneminde yarışan başlıca siyasal partilerin aldıkları geçerli oy sayıları, oy oranları ve kazandıkları sandalye sayıları yer almaktadır:

Söz konusu seçimlerin makro düzeydeki katılım ve oy analizi, seçmenin sandığa duyduğu ilginin seyrini göstermesi açısından önemli veriler sunmaktadır:

Siyasal katılım oranlarında 2011’den 2021’e kadar yaşanan istikrarlı düşüş eğilimi, 2026 seçimlerinde durmuş ve katılım oranında +1,19 puanlık sınırlı bir artış kaydedilmiştir. Bu artış, seçmenin geleneksel düzene duyduğu inancın yeniden tesis edilmesinden ziyade, sistem karşıtı yeni aktörlerin (ADK ve ALMA) apolitik ve genç kitleleri mobilize etme başarısıyla açıklanmaktadır.

Tarihsel İki Partili Yapının Yapısal Erozyonu: DİSİ ve AKEL

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1974 sonrası siyasal yapısı, merkez sağ eğilimli Demokratik Seferberlik (DİSİ) ile komünist/sol eğilimli Emekçi Halkın İlerici Partisi (AKEL) arasındaki iki kutuplu denge üzerine inşa edilmişti. Ancak son 15 yılın seçim verileri, bu iki tarihsel örgütün seçmen üzerindeki tekelinin kalıcı biçimde kırıldığını ortaya koymaktadır.

2011 yılında DİSİ ve AKEL’in toplam oy oranı %66,95 iken bu oran 2016’da %56,36’ya, 2021’de ise %50,11’e kadar gerilemiştir. 2026 yılına gelindiğinde iki partinin toplam oy oranı %51,01 seviyesinde dengelenmiştir. Bu durum, seçmenin geleneksel ideolojik aidiyetlerden sıyrılarak daha pragmatik ve akışkan bir oy verme davranışına yöneldiğini göstermektedir.

2026 seçimi iki eşzamanlı eğilimi teyit etmiştir. Birincisi, DİSİ ve AKEL’in uzun dönemli aşınması sürse de 2021’e kıyasla sınırlı bir “yeniden konsolidasyon” yaşanmıştır. İkincisi, ELAM’ın artık “marjinal” değil, sistemin içinde yer alan bir üçüncü güç haline geldiği açıktır; parti 2011’de yüzde 1,08 iken 2026’da yüzde 10,9’a yükselmiştir. 

Buna karşılık, seçim gecesinin en büyük yapısal kaybedeni eski merkez blok olmuştur. 2021’de Meclis’te yer alan DİPA, EDEK ve Yeşiller, 2026’da ciddi kayıp yaşamış; buna karşılık ALMA ve Doğrudan Demokrasi gibi yeni oluşumlar Meclis’e girmiştir.

2026’nın en belirgin hikâyesi, ELAM’ın yükselişi ve merkez partilerin parçalanmasıdır. 2021’e göre DİSİ -0,8 puan, DİKO -1,3 puan, EDEK -3,5 puan, DİPA -3,0 puan, Yeşiller -2,5 puan gerilerken; AKEL +1,4 puan, ELAM ise +4,0 puan yükselmiştir. Aynı anda iki yeni aktör, ALMA yüzde 5,8 ve Doğrudan Demokrasi yüzde 5,4 ile Meclis’e girmiştir.

Bu tablo, oy geçişlerinin tek bir hat üzerinde değil, birkaç paralel kanal üzerinden gerçekleştiği yönünde yorumlanmaktadır. En ikna edici çıkarım, 2021’deki merkez siyasal alanın 2026’da parçalanarak yeni adreslere yönelmiş olmasıdır. 2021’de DİPA + EDEK + Yeşiller toplamı yüzde 17,23 iken, aynı üçlünün 2026’daki toplamı yüzde 8,4’e düşmüştür. Aynı seçimde ALMA + Doğrudan Demokrasi + Volt toplamı yüzde 14,3’e ulaşmıştır. Bu, bire bir seçmen geçişini kanıtlamasa da merkez alanın önemli bölümünün yeni reformist/protestocu listelere yeniden dağıldığı yönünde çok güçlü bir gösterge sunmaktadır. 

İkinci ana oy geçiş hattı ise sağ popülist/nasyonalist alanda görünmektedir. ELAM’ın ilçe bazında elde ettiği artışlar son derece önemlidir: Lefkoşa’da +4,3, Limasol’da +4,0, Larnaka’da +3,1, Mağusa’da +5,7, Girne’de +3,5, Baf’ta +0,6 puan. Bu dağılım, ELAM’ın yalnızca tek bir partiden değil, özellikle DİKO’nun zayıfladığı, EDEK’in çöktüğü ve protesto eğiliminin yükseldiği alanlardan çoklu geçişler aldığına işaret etmektedir. 

DİSİ: İktidar Yıpranması ve Muhafazakar Tabanın Parçalanması

Demokratik Seferberlik (DİSİ), 2011 seçimlerinde elde ettiği %34,28’lik başarıyla parlamento içi gücünün zirvesine ulaşmıştı. Ancak eski Cumhurbaşkanı Nikos Anastasiadis döneminde (2013-2023) yaşanan “altın pasaport” gibi birçok yolsuzluk skandalı ve 2013 bankacılık krizinin sosyo-ekonomik kalıntıları, partinin merkez sağdaki meşruiyetine ağır darbeler indirmiştir.

2023 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, DİSİ üyesi olan ancak partinin resmi kararına karşı çıkarak bağımsız aday olan Nikos Hristodoulidis’in seçilmesi parti içinde derin bir hizipleşmeye yol açmıştır. Bu iç yarılma, 2024 Avrupa Parlamentosu seçimlerinde partinin oylarını %24,78’e düşürerek tarihinin en kötü sonucunu almasına neden olmuştur.

Annita Demetriou liderliğinde girilen 2026 seçimlerinde ise DİSİ, %27,15 oy alarak birinci parti konumunu korumuş ve 17 sandalyesini muhafaza etmiştir. Ancak bu başarı, partinin kendi gücünden ziyade solun zayıflığı ve merkez partilerin çöküşüyle oluşan boşluktan kaynaklanmaktadır.

DİSİ ilçe bazında Lefkoşa’da +1,4, Larnaka’da +0,3, Girne’de +2,1 puan artarken; Limasol’da -3,8, Mağusa’da -2,9, Baf’ta -0,5 puan gerilemiştir. Buna rağmen ülke çapında birinci sırayı koruması, seçim öncesi ve seçim gecesi yorumlarında belirtildiği gibi, daha yüksek katılımın geleneksel partilere yaradığı değerlendirmesiyle uyum göstermektedir.

AKEL: Sol Muhalefette Temsil Tıkanıklığı

Marksist-Leninist kimliğiyle adanın en disiplinli taban örgütlenmelerinden birine sahip olan AKEL, 2011 yılında %32,67 oy oranıyla iktidarın en güçlü ortağı durumundaydı. Ancak Dimitris Hristofias hükümetini halen sağ partilerin yaşananların sorumlusu olarak sunması ve bunun toplum üzerinde bıraktığı ekonomik krizi yönetememe algısı, partinin orta sınıf seçmen nezdindeki kredibilitesini tüketmiştir. 2016’da %25,67’ye, 2021’de %22,34’e kadar gerileyen AKEL, tarihsel taban sınırlarına sıkışıp kalmıştır.

Stefanos Stefanou genel sekreterliğinde girilen 2026 seçimlerinde parti, oy oranını %23,86’ya yükseltmesine rağmen sandalye sayısını 15’te tutmuştur. AKEL’in oy oranındaki bu sınırlı artış, toplumsal muhalefeti tam olarak örgütleyemediğini ve sol-liberal seçmenin yeni kurulan reformist hareketlere kaymasını engelleyemediğini göstermektedir.

Parti Larnaka’da +3,1, Mağusa’da +2,2, Baf’ta +4,9, Girne’de +3,3 puan artmış; buna karşılık Limasol’da -0,8 puan gerilemiştir. Bu tablo, AKEL’in ülke çapında dramatik bir sıçrama yapmadan, belirli bölgelerde çekirdeğini yeniden toparladığını göstermektedir. AKEL’in 2021’e göre toplam +1,4 puanlık artışı da bunu teyit etmektedir. 

Aşırı Sağın Normalleşmesi: ELAM’ın Ekonomik ve Sosyal Dinamikleri

Kıbrıs siyasal analizinde son 15 yılın en radikal tırmanışını gerçekleştiren aktör, Ulusal Halk Cephesi (ELAM) olmuştur. Siyasal kökenleri Yunanistan’daki neo-faşist Altın Şafak hareketine dayanan ELAM, başlangıçta marjinal bir aşırı sağ yapı olarak değerlendirilmekteydi.

Matematiksel olarak ELAM’ın son dört seçimdeki oy büyüme hızı (G), 2011 yılı baz alınarak şu şekilde formüle edilebilir:

Bu formüle göre ELAM, 15 yıl içerisinde oy sayısını %831,7 oranında artırmıştır. Bu tırmanışın aşamaları sosyo-politik açıdan büyük önem arz etmektedir:

• 2011: Sadece 4.354 oy (%1,08) alarak parlamentoya giremeyen marjinal bir oluşum.
• 2016: %3,71 oy oranıyla barajı kıl payı aşarak ilk kez parlamentoya 2 milletvekili gönderme başarısı.
• 2021: Oy oranını %6,78’e (24.255 oy) yükselterek sandalye sayısını 4’e çıkarma.
• 2026: %10,90 oy oranıyla 40.567 seçmenin desteğini alarak sandalye sayısını 8’e yükseltme ve adanın üçüncü büyük siyasi gücü haline gelme.

ELAM’ın bu başarısı, yalnızca göçmen karşıtlığı söylemine dayanmamakta; aynı zamanda adadaki kurumsal çürümeye duyulan öfkeyi milliyetçi-muhafazakâr bir potada eritme becerisinden kaynaklanmaktadır. DİSİ eski başkan yardımcısı Marios Pelekanos gibi merkez sağın elit isimlerinin ELAM’a katılması, partinin marjinal bir hareket olmaktan çıkıp ana akım muhafazakâr seçmen için kabul edilebilir bir alternatife dönüştüğünü göstermektedir. Bu durum, ELAM’ın geleneksel olarak üçüncü sırada yer alan merkezci DİKO’yu geride bırakmasıyla taçlanmıştır.

ELAM’ı konuşurken kuşkusuz Kıbrıs’ın kuzeyindeki ELAM algısını da değerlendirmek gerekmektedir. Seçim sonuçlarının ardından kuzeyde yapılan birçok yorumda, ELAM’ın bu denli yükselişi, Kıbrıslı Rum toplumunun federal çözüm modelinden uzaklaşması olarak yorumlanmaktadır. Bana kalırsa bu, oldukça zorlama ve eksik bir değerlendirmedir. Ve aynen kuzeyde olduğu gibi güneyde de Kıbrıs sorunu, gerek seçmenlerin gerekse siyasal partilerin seçim dönemlerinde giderek konuşmadığı, adeta bir ayrıntı haline gelmiştir. Amacım elbette aşırı sağı hafife almak değildir. Söylemeye çalıştığım, ELAM’ın bu yükselişi, Kıbrıslı Rum toplumunun çözüm seçeneğiyle ilgisinden çok, gerek bölgede, gerek dünyada ve özellikle Türkiye ve Kıbrıs’ın kuzeyinde ELAM’ın retoriğini besleyen siyasal atmosferdir. Unutulmamalıdır ki tarihte ilk kez, yaklaşık 10 yıldır Kıbrıs sorununun müzakere süreci donmuş durumdadır. Türkiye’de ELAM ile benzer siyasal çizgide bir iktidar bulunmaktadır. AKP-MHP koalisyonunu aşırı sağın dışında tutmak mümkün değildir. Dahası, benzer şekilde Kıbrıs’ın kuzeyinde ELAM’ın ikiz kardeşleri olan partiler, Türkiye’nin desteği ve atamasıyla 5 yıldır yönetimdedirler. Kıbrıs’ta kolonyalist Türk milliyetçiliğinin giderek güçlenmesi Yunan milliyetçiliğinin en önemli dayanak ve sıçrama noktasıdır. Kıbrıs sorununda herhangi bir umut ışığının olmaması, Kıbrıs’ın kuzeyindeki siyasal retorik ve Kıbrıslı Rumlara karşı yapılan tutuklamalar, haksız ve gayri hukuki muameleler, önceleri “marjinal” olarak nitelenen ELAM’ın normalleştirilmesi sürecine önemli katkılar sunduğu da düşünülmelidir.

ELAM’ın esas siyasal motivasyonu anlaşılmak isteniyorsa; bunu Kıbrıslı Türkler üzerinden değil, ırkçılık ve yabancı düşmanlığı, göçmen karşıtlığı ve bu konuları bağlamından kopararak bağladığı sosyoekonomik söylemler üzerinden değerlendirmede yarar vardır. Ve kuşkusuz Kıbrıs’ta aşırı sağın yükselişini, dünyada aşırı sağın gösterdiği yükselişten bağımsız olarak sadece Kıbrıs sorunu özelinde değerlendirmek eksiktir ama ondan da önemlisi art niyet taşımaktadır.

Merkez Siyasette Parçalanma ve Hükümet Koalisyonunun Çöküşü

2026 genel seçimlerinin en yıkıcı siyasal dalgası, Cumhurbaşkanı Nikos Hristodoulidis’i destekleyen üç partili koalisyon hükümetinin ortakları üzerinde etkili olmuştur. Kıbrıs siyasetinde geleneksel olarak “dengeleyici” veya “oyun kurucu” rolü oynayan merkez partiler, seçmenden ağır bir veto alarak Meclis dışı kalmıştır. Neredeyse eski bütün Cumhurbaşkanlarının başına gelen gibi, Hristodulidis de görev süresinin ikinci yarısında Meclis’teki çoğunluğunu kaybetmiştir.

DİKO: Güç Kaybeden Merkez Siyaset

Demokratik Parti (DİKO), 2011’de %15,76 oy oranıyla hükümet kurma süreçlerinin vazgeçilmez aktörüydü. Ancak partinin sürekli iktidar ortaklığı arayışı ve ilkesel duruş kaybı, seçmen tabanının erimesine yol açmıştır. 2016’da %14,49’a, 2021’de %11,29’a gerileyen DİKO, 2026 seçimlerinde %10,00 oy alarak sandalye sayısını 8’e düşürmüş ve üçüncülük unvanını ELAM’a kaptırmıştır.

EDEK: 56 Yıllık Siyasal Temsilin Sonu

Sosyal Demokrasi Hareketi (EDEK), 1969 yılındaki kuruluşundan bu yana Kıbrıs siyasetinde nasyonalist sol çizginin ve Makariosçu geleneğin en önemli temsilcilerinden biriydi. Ancak parti içi liderlik mücadeleleri, milletvekili tasfiyeleri ve ideolojik savrulmalar partiyi yok oluşa sürükledi.

2011’de %8,93 oy alan EDEK, 2026 seçimlerinde %3,25 oy oranında kalarak %3,6’lık barajın altında kalmıştır. Bu sonuçla EDEK, 56 yıl sonra ilk kez parlamento dışında kalarak tarihsel bir yenilgi almış; EDEK Genel Başkanı Nikos Anastasiou ise bu hezimetin ardından istifa ettiğini açıklamıştır.

DİPA ve Yeşiller: Alternatif Merkez Siyasetin Sonu

2018 yılında DİKO’dan kopanların kurduğu liberal merkez çizgiye sahip Demokratik Hizalama (DİPA), 2021 seçimlerinde elde ettiği %6,10’luk başarıyla Meclis’te kilit bir rol üstlenmişti. Ancak hükümete dahil olduktan sonra özgün kimliğini yitiren DİPA, 2026’da %3,14 oy alarak baraj altında kalmış ve Meclis’teki tüm varlığını kaybetmiştir.

Aynı şekilde, 2021’de %4,41 oy alarak 3 sandalye kazanan ekolojist Yeşiller (KOSP) de 2026’da büyük bir çöküş yaşayarak %1,95 oyla parlamento dışı kalmıştır. 

Yeni Nesil Siyaset: ALMA ve ADK’nın Doğuşu

Geleneksel merkez partilerin çöküşüyle ortaya çıkan geniş temsil boşluğu, Kıbrıs siyaset literatürüne “yeni nesil muhalefet” olarak giren iki yeni hareket tarafından doldurulmuştur. İlk kez girdikleri 2026 seçimlerinde dörder sandalye kazanarak Meclis’e giren ALMA ve ADK, seçmendeki sistem karşıtı ve kurumsal reform talebinin yeni adresleri olmuştur.

ALMA (Kıbrıs İçin Yurttaşların Atılım Hareketi): Şeffaflık ve Liyakat Talebi

ALMA (Atılım, Onur, Hesap Verebilirlik, Reform ve Kalkınma), 2014-2024 yılları arasında görev yapan ve devlet içindeki yolsuzluklara karşı yürüttüğü tavizsiz mücadeleyle öne çıkan eski Sayıştay Başkanı Odysseas Michaelides tarafından 19 Mayıs 2025’te kurulmuştur. Michaelides’in Anayasa Mahkemesi kararıyla görevden alınması toplumsal bir infiale yol açmış ve bu mağduriyet ALMA’nın arkasındaki ana rüzgârı oluşturmuştur.

Kendisini “reformist merkez” olarak tanımlayan parti, ilk seçiminde %5,83 oy alarak 4 sandalye kazanmıştır. ALMA, özellikle eğitimli, kentli, yolsuzluklardan rahatsız ve liyakat odaklı bir devlet mekanizması talep eden seçmenleri konsolide etmiştir.

ADK (Doğrudan Demokrasi Kıbrıs): Dijital Popülizm ve Gençliğin Tepkisi

ADK, 2024 Avrupa Parlamentosu seçimlerinde hiçbir siyasi geçmişi olmadan %19,36 oy alarak Brüksel’e gitmeyi başaran ünlü içerik üreticisi Fidias Panayiotou tarafından kurulmuştur. Geleneksel siyasetin hiyerarşik yapılarını reddeden ADK, kararların dijital uygulamalar üzerinden doğrudan halk oylamasıyla alınmasını savunan bir “doğrudan demokrasi” modelini benimsemektedir.

Özellikle genç, sisteme yabancılaşmış ve ideolojilerden uzak kitleleri sandığa çekmeyi başaran ADK, %5,42 oy oranıyla 4 sandalye kazanarak Meclisin en öngörülemez aktörü haline gelmiştir. Partinin lideri Fidias Panayiotou seçim sonuçlarının ardından partisinin Avrupa’da da faaliyet yürütebilmesi için Avrupa Parlamentosu’ndaki görevine devam edeceğini ve yerini kendisinden sonra gelen kişiye bıraktığını açıkladı.

Kişisel ve Kurumsal Düzeyde Milletvekili Geçişleri

2026 seçimleri öncesinde yaşanan milletvekili transferleri ve ihraçlar, partiler arasındaki oy geçişlerinin ve taban kaymalarının kurumsal düzeydeki yansımalarını açık biçimde göstermektedir.

Bu geçişler, siyasi partilerin içsel kırılganlıklarını ve seçmen gözündeki ideolojik esnemeyi de simgelemektedir:

• İrini Haralambidu: Uzun yıllar AKEL milletvekili olarak görev yapan ve sol seçmende büyük popülaritesi bulunan Haralambidu, AKEL’in üç dönem kuralı nedeniyle partiyle yaşadığı tartışmaların ardından ALMA listelerinden Lefkoşa adayı olmuş ve seçilerek yeni partisine ciddi bir sol-entelektüel seçmen kitlesi taşımıştır.
• Andreas Apostolou: EDEK çatısı altında siyaset yapan Apostolu, parti yönetimiyle yaşadığı fikir ayrılıkları neticesinde DİKO’ya geçiş yapmış ve merkez siyasetteki kaymayı somutlaştırmıştır.
• Michalis Giakoumis: DİPA milletvekili olan Giakoumis, seçim öncesinde DİKO’ya katılarak DİPA tabanının erimesini hızlandıran aktörlerden biri olmuştur.
• Alexandra Attalides: Yeşiller (KOSP) milletvekili olan Attalides, partisinden istifa ederek yeni kurulan federalist ve ilerici Volt Cyprus hareketine katılmıştır. Volt her ne kadar %3,09 oy alarak baraj altında kalmış olsa da Attalides’in bu geçişi, Yeşiller tabanının parçalanmasında doğrudan rol oynamıştır.
• Kostis Efstathiou: EDEK’ten ihraç edildikten sonra mecliste bağımsız olarak görev yapan Efstathiou, EDEK’in kurumsal erimesini parlamento düzeyinde başlatan isim olmuştur.

Sonuç ve Bundan Sonrası

Kıbrıs Cumhuriyeti’nde 2011-2026 yılları arasında yapılan dört genel seçim, adadaki siyasal ekosistemin çok boyutlu bir dönüşümden geçtiğini göstermektedir. 

Kıbrıs Cumhuriyeti’nde başkanlık sistemi olması nedeniyle Temsilciler Meclisi seçimlerinin ardından yeni bir koalisyon kurulması gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır. Fakat Hristodoulidis’in ülkeyi rahatça yönetebilmesi ve istediği yasaları Meclis’ten geçirebilmesi için partilerle işbirliği yapması kaçınılmazdır. Temel soru, hangi yasa başlıklarında kimlerin çoğunluk oluşturacağıdır. Yine de parlamento aritmetiği; bütçe, reform yasaları, denetim, komite başkanlıkları ve Meclis Başkanlığı gibi alanlarda hatta Kıbrıs sorununda önemli bir belirleyicidir.

Aritmetik açıdan hiçbir ikili blok tek başına rahat çoğunluğa yaklaşmamaktadır. DİSİ + DİKO = 25, AKEL + DİKO = 23, DİSİ + ALMA + Doğrudan Demokrasi = 25, AKEL + ALMA + Doğrudan Demokrasi = 23 sandalye ulaşabilmektedir. Yani 56 sandalyeli fiili Meclis’te 29 sandalye eşiğine ulaşmak için geniş ve konu bazlı işbirlikleri gerekecektir. Kulislerde dolanan ve bana kalırsa oldukça tehlikeli olabilecek senaryo DİSİ, ELAM ve DİKO ittifağıdır. DİKO’nun son yıllarda geleneksel Makariosçu çizgiden uzaklaşarak Grivasçı ELAM’a göz kırpması, DİSİ’nin ELAM’a kaçan oylarını konsolide edebilmek için Grivas anmalarında en önde yer alması bu ittifağın aslında geleneksel siyasi çizgilerin ortadan kalktığı şartlarda mümkün olduğunu göstermektedir.  

Tüm bu değerlendirmelere rağmen, ELAM’ın sayı olarak güçlenmesi her konuda “karar verici” olduğu anlamına elbette gelmez; aksine geniş merkez mutabakatı gerektiren başlıklarda parti hâlâ sınırlı koalisyon kapasitesine sahip olabilir. Her ne kadar DİSİ ve DİKO içerisinde ELAM söylemlerine yakın anlayışlar bulunsa da ELAM’ın özellikle insan hakları gibi konulardaki söylemleriyle bu partilerle arasındaki mesafeyi halen koruduğunu umabiliriz. Buna karşılık Kıbrıs sorunu, göç, güvenlik, kimlik, kültür ve insan hakları gibi başlıklarda ELAM’ın gündem belirleme kapasitesi belirgin biçimde artma potansiyeline sahiptir ve esas tehlikede de buradadır.

En radikal sonuç ise sistemin merkezinde yaşanmıştır. EDEK ve DİPA’nın Meclis dışı kalması, DİKO’nun düşüşü ve ALMA ile Doğrudan Demokrasi’nin Meclise girmesi, Kıbrıs siyasetinde “eski merkez”in yerini daha akışkan, daha kişiselleşmiş ve daha protestocu bir orta alanın almakta olduğunu göstermektedir. 2026 sonucu bu anlamda yalnızca bir milletvekilliği seçimi değil, aynı zamanda 2028 başkanlık denklemine giden yolda yeni aktörlerin rüştünü ispat ettiği bir eşik olarak değerlendirilebilir. 

Bu analiz hazırlanırken araştırma ve istatistikler için yapay zekadan destek alınmıştır.