Ekonomide yakın dönemde olumsuz senaryoları konuşuyoruz. İç talebin hızla düşeceği, vergi gelirlerinin azalacağı, yatırımların duracağı, maaşların ödenemeyeceğini, işten çıkarmalar olacağını biliyoruz. Halihazırda yüzlerce insan ödeneksiz izin halinde belirsizlik süresinin geçmesini bekliyor.
Krizle ilgili olarak Kıbrıs’ın kuzeyinde finansal kapasitenin sınırlı olduğu bir gerçek. Bugüne kadar olmayan parayla sürdüğümüz sefanın bedelini ödeyenler olacak. Üstelik hiç sefa süremeyenler bile, bu bedeli ödemek durumunda kalacak.
Ancak bu aşamada, en önemli nokta ekonomik belirsizliklerin yanına, idari belirsizlikler eklememek için de özen gösterilmeli.
İdarenin önümüzdeki haftalara dair planlarını oluşturup, kamuoyu ile paylaşması ve bu planların değerlendirmeler ışığında yeniden değiştirilebileceği paylaşılmalı. Buna yönelik, mikro işletmeden yerel yönetime herkes olası senaryolara dair fikir sahibi olmalı. Siyasi partilerden, ekonomik aktörlere kadar konuya dair direnç oluşmaması ve vakit kaybetmemek için bence bu gerekli.
Diğer taraftan, piyasaların ikinci bir dalga ile kapanması durumu ile ikinci dalganın hiç gerçekleşmeme durumuna yönelik senaryoları da şimdiden belirlemek gerekiyor.
Sektörlerin geleceği önemlidir, ancak dar gelirlilerin ve sosyal yardıma muhtaç insanların geleceği de aynı şekilde önemlidir. İhtiyaçlarına yönelik sadaka üzerinden değil, çok paydaşlı bir dayanışma ağı üzerinden hareket edebilmek gerekiyor. Bireysel çabaların ötesinde çok daha geniş bir dayanışma koordinasyonu gereklidir.
Son olarak TC veya farklı kaynaklardan gelmesi muhtemel nakit desteğinin hiç gerçekleşmeyeceği senaryosuna yönelik de hazırlanmak gerekiyor. Dış yardımların hiç gerçekleşmeyeceği senaryosu olur, ikinci bir dalga ile olası olumlu tablo ters yüz olursa, neler olacağı da tartışılmalıdır.
En kötü gün senaryosunun ne olacağını bilirsek, sosyal dayanışma ile neler yapabileceğimize dair duyarlılıklarımızı da geliştirebilir, diğer aktörleri de bu çerçevede ele alınması mümkün olabilir.
Ekonomik, sağlık ve sosyal anlamda yaşadığımız bu derin bunalım döneminin farklı biçimlerine dair yol haritalarının belirlenmesi gerekiyor. Hiç ihtiyaç olmayacak olsa bile buna yönelik bir hazırlığın olması ve sıradan insanlarla paylaşılması kaynakların etkin kullanımı için gerekli olacak.
