AktüelEkonomi PolitikKızılyürek: Hellim’in Avrupa Pazarı’na girmesi önünde duranlar üreticilere ve topluma zarar veriyor

Hellim/Hallouminin coğrafi tescili için ilk başvuru 2006 yılının sonunda yapıldı. Uzun mülahazalardan sonra, 17 Temmuz 2014 tarihinde Avrupa Komisyonu geleneksel olarak Kıbrıs’ta üretilen Χαλλουμι/Hellim’in 1151/2012 Numaralı AB kalite yasası adı altında coğrafi tescilinin (PDO) yapılması başvurusunu dosyaladı.
Gazedda Kıbrıs Gazedda KıbrısMart 25, 2021
Muzakere_CDF
LGBT kitapcık

Avrupa Komisyonu yarın hellimin tescili için oylama yapacak. Hellimin, Menşei Adı Korunmuş (PDO) ürün yapılması ve Yeşil Hat üzerinden Güney Kıbrıs’a, oradan da Avrupa pazarına açılması ile ilgili önerge, Avrupa Birliği Hijyen ve Gıda Güvenliği Standartlarına tamamen uyumlu bir şekilde imal edilmesini içeriyor. Bu konuda Kıbrıs’ın kuzeyine yönelik çabalarını sürdüren Avrupa Parlamentosu üyesi Niyazi Kızılyürek, bugün yaptığı basın açıklaması ile Kıbrıs’ın kuzeyine çağrıda bulundu.

Hellim/Hallouminin coğrafi tescili için ilk başvuru 2006 yılının sonunda yapıldı. Uzun mülahazalardan sonra, 17 Temmuz 2014 tarihinde Avrupa Komisyonu geleneksel olarak Kıbrıs’ta üretilen Χαλλουμι/Hellim’in 1151/2012 Numaralı AB kalite yasası adı altında coğrafi tescilinin (PDO) yapılması başvurusunu dosyaladı.

Bu tescil, adadaki tüm üreticileri ve tescilin Türkçe ve Yunanca olarak yapılmasını kapsamaktadır. 

Komisyon yaptığı incelemenin ardından geleneksel üretim kriterlerini belirlemiş ve sadece bu kriterlerde üretilecek ürüne bu ismin verilebileceği sonucuna varmıştır.

Avrupa Komisyonu Başkanı Juncker öncülüğünde varılan 16 Temmuz 2015 tarihli Akıncı-Anastasiadis mutabakatı gereğince, üretilen hellimin bu kriterleri sağlayıp sağlamadığına karar verecek ve yeşilhattın her iki tarafında da denetim yapabilecek bağımsız bir kurum olan Bureau Veritas görevlendirilmiştir. Burada açıkça belirtmek isterim ki, bu görevlendirmeyi resmi olarak Kıbrıs Cumhuriyeti yapmıştır.

16 Temmuz 2015 tarihli mutabakat toplamda beş madde içermektedir: 

1) Uluslararası akredite Bureau Veritas, tarımsal ürünlerin kalite koşullarını belirleyen 1151/2012 numaralı Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi düzenlemesinin 39. Maddesi uyarınca bu düzenlemede adı geçen kontrol merci olarak atanmıştır.  

2) Avrupa Komisyonu bir mektupla Bureau Veritas’ın resmi kontrol mercisi olduğunu ve bu yönde spesifik görevleri olduğunu teyit edecektir. 

3) Bureau Veritas’ın raporları Komisyon’a ve Kıbrıs Cumhuriyeti’ne gönderilecektir. 

4) Ticareti kolaylaştırmak için Yeşilhat Tüzüğü’nde bir değişiklik yapılacak ve tescil ile aynı gün AB resmi gazetesinde yayınlanacaktır. 

5) AB anlaşmaları doğrultusunda AB yasalarının uygulanmasından Avrupa Komisyonu sorumlu olacaktır.   

2015 yılında yapılan bu anlaşma hâlâ geçerlidir.

Bu mutabakata ek olarak, Avrupa Komisyonu Avrupa Pazarı’nın şart koştuğu sağlık ve gıda güvenliği koşullarını denetleyecek ve Bureau Veritas ile aynı özelliklere sahip olacak ikinci bir bağımsız kurum atanmasını önermiştir. Bureau Veritas’ta olduğu gibi, bu atamayı da AB üyesi olduğu için Kıbrıs Cumhuriyeti yapacaktır.

26 Mart Cuma günü bu koşulların oylanarak Hellimin tescilinin tamamlanması beklenmektedir.

Bu oylama Avrupa Komisyonu’nun iki önerisini içermektedir:

1. Avrupa Pazarına girecek Hellim’in Hellim/Halloumi isimlerinden birini veya istenirse ikisini de kullanarak sadece Kıbrıs’ta üretilebilmesi, başka bir ülkede yapılan üretimlerde bu isimlerin kullanılamaması. Bu isimlerin kullanılabilmesi için üretilecek hellimin ise belirli kriterlere uyması. 

2. AB sağlık ve güvenlik standartlarında üretilmiş ürünlerin kuzeyden güneye geçmesini sağlayacak düzenlemelerin Yeşilhat Tüzüğü’nde yapılması ve böylelikle kuzeyde üretilen hellimin de yeşilhat üzerinden Avrupa Pazarına girmesi.

Bu iki öneri eşzamanlı olarak onaylanacaktır.

Süt ve hellim üreticileriyle temsilcim Derya Beyatlı aracılığı ile yaptığım temaslarda üreticilerin Avrupa Pazarı’na girme yönünde istekli olduklarını ve heyecan duyduklarını, hatta gerekli hazırlıkları yapma girişimlerine başladıklarını mutlulukla gözlemliyorum.

Toplumun %22’sini direk olarak etkileyen Hellim sektörünün Avrupa’ya açılması, yapısal sorunlarla boğuşan ve pandemi nedeniyle daha da kötüleşen ekonomiye soluk aldıracaktır. Bugün Hellim ile başlayan ticaret, ilerde diğer et ve süt ürünlerine de genişleyebilecektir.

Yeşilhat tüzüğünün uygulanmasında Kıbrıs Rum otoritelerinin zaman zaman sorun çıkardığının farkındayım. Bu konuyu bir mektupla Komisyon’un gündemine getirmiş bulunuyorum. Komisyon, AB yasalarının uygulanmasını sağlamakla yükümlüdür. Dolayısıyla olası engelleri ortadan kaldırmak Komisyon’un görevidir. 

Bu tarihi kararın önünde ayakları yere basmayan siyasi gerekçelerle durmaya çalışanlar veya kamuoyunu yalan-yanlış bilgilerle yanıltmaya uğraşanların özelde Kıbrıslı Türk üreticelere, genelde de Kıbrıs Türk toplumunun çıkarlarına zarar verdiklerini kamuoyuna duyurmayı görev bilirim!

Gazedda Kıbrıs

Gazedda Kıbrıs

Gazedda'yı hem yaşatabilmek hem de içeriklerini daha da zenginleştirebilmek için okuyucu katkısına ihtiyacımız var. Bağımsız ve özgür olmak, öyle kalmak ve bu sesi yaygınlaştırmak, daha fazla paylaşmak istiyoruz. Bunun da yolu sizlerin desteğinden, yani yurttaşların, Gazedda’yı sahiplenen insanların gönüllü oluşturacakları fondan geçmektedir. Gazedda’ya patreon üzerinden destek olabilirsiniz. https://www.patreon.com/gazedda

Nadir Görülen Hastalıklar Ağı
Music will never ends..