EkolojiKırmızı benekli alabalıkların nesli, iklim krizi ve insan faaliyetleri sebebiyle tükeniyor

Koruma altına alınan endemik türün yok olma sebepleri iklim krizi sebebiyle ısınan sular, nehir ve dereler üzerindeki inşaatlar, kanalizasyon atıkları ve avlanma.
Gazedda Kıbrıs Gazedda KıbrısEkim 28, 2019
Şiddete Karşı Yan Yana - LTB

Yeşil Gazete’nin haberine göre, Anadolu’ya özgü endemik bir tür olarak olan kırmızı benekli alabalıkların neslinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu belirlendi. Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu, Marmara Bölgesi ve Abant Gölü gibi bölgelerde 6 türü bulunan balıklar, bol oksijenli soğuk sularda yaşıyor.

Daha önce Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nce koruma altına alınan türün yok olma sebepleri arasında ise iklim krizi sebebiyle ısınan sular, nehir ve dereler üzerindeki inşaatlar, kanalizasyon atıkları ve yanlış avlanma yer alıyor.

İnsanlar yüzünden yok oluyor

Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Yetiştiriciliği Anabilim Dalı Başkanı Doç Dr. İlker Zeki Kurtoğlu, kırmızı benekli alabalıkların yok olma sebeplerinin iklim krizi ve insan faaliyetleri olduğunu söyledi:

“Küresel ısınma nedeniyle sularımız ısınıyor. Soğuk sularda yaşayıp, üreyen bu alabalık nesli bu etkilerle karşılaştığında ilk tepkisi neslinin yavaş yavaş azalması oluyor. Nehir üzerinde yapılan inşaat faaliyetleri, her ne amaçla olursa olsun köprü, baraj faaliyetleri de neslin tükenmesinde etkili oluyor. Yerleşim yerlerinin kanalizasyon atıklarının canlı ortamına verilmesi doğal ortamın da oluşturduğu tahribatlardan dolayı zarar verebiliyor. Yine zirai faaliyetlerden dolayı suya karışan bazı kimyasalların bunlar pestisitler veya gübreler olabilir, bu türlerin neslinin devamlılığı konusunda ciddi tehdit olan unsurlar. Bunlar nehir içerisinde kum çakıl ocağı işletmeciliğinden tutun da, karasal ortamdaki erozyona sebebiyet verebileceği faaliyetlerin tamamı bu alabalık neslinin yok olmasında etkili faktörler olarak sıralayabiliriz. Yanlış avcılık da etkili sebepler arasında yer alıyor.”

‘Koruma tedbirlerinin iyileştirilmesi lazım’

Koruma tedbirlerinin iyileştirilmesi gerektiğini belirten Kurtoğlu şöyle konuştu: “Avcılık, balık göç yollarının iyileştirilmesi gibi, nehre akan kanalizasyon atıklarının bertarafı gibi yöntemlerin mutlaka uygulanması gerekir. Yıpranmış ve yeniden dönüşü olmayacak su kaynaklarının ise yine o su kaynağına yakın genetik yapıdaki bireylerin yakalanarak suni şartlarda üretilip çoğaltılıp, bu su kaynaklarına bırakılması lazım. Bu uygulamalar oldukça yaygın yapılıyor. Japonya’da iki milyar pasifik somonu doğaya bırakılıyor.”

Kırmızı benekli alabalık yetiştiriciliği yapan Su Ürünleri Mühendisi Dursun Kuyumcu da, “Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerimiz kırmızı benekli alabalık üretimini yapıp doğaya bırakıyor.  Ancak bu yeterli olmuyor. Vadilerdeki dere yataklarında hafriyat çalışmaları ve atıklardan dolayı artık üreme için gelen özelikle denizalası derelere girmiyor. Bu da kırmızı benekli alabalığın derelerde her geçen sene bulunabilirliğini azaltıyor” dedi.

TBMM’ye önerge verildi

Cumhuriyet Halk Partisi’nden (CHP) 21 milletvekili, kırmızı benekli alabalık türünün neslinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmasının sebeplerinin araştırılması, çoğaltılması ve koruma tedbirlerin alınması amacıyla TBMM Başkanlığı’na araştırma önergesi verdi.

Önergede şu ifadeler yer aldı: “Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz başta olmak üzere ülkemizin farklı bölgelerinde derelerde bulunan kırmızı benekli alabalıklar, aşırı, bilinçsiz ve yanlış avcılığın kurbanı olmaktadır. Özellikle bazı yerlerde zehirli bitkilerle, kimyasallarla kırmızı benekli alabalık avlama alışkanlığı, daha doğrusu zehirli katliam yöntemi yaygındır. Suya bırakılan zehir sonucu yavrularına kadar tüm kırmızı benekli alabalıklar telef olmaktadır. Yine su kaynaklarının bilinçsiz kullanımı, suların kirlenmesi, heyelan ve sel, ekonomik değeri bir hayli yüksek olan kırmızı benekli alabalıkların geleceğini tehdit etmektedir. Tüm bunlara kırmızı benekli alabalığın şifa kaynağı olarak görülmesi gibi yanlış inanışlar da eklenince; endemik balık türümüz, nesli tükenme tehlikesiyle iyice karşılaşmış bulunuyor.”

Gazedda Kıbrıs

Gazedda Kıbrıs

Gazedda'yı hem yaşatabilmek hem de içeriklerini daha da zenginleştirebilmek için okuyucu katkısına ihtiyacımız var. Bağımsız ve özgür olmak, öyle kalmak ve bu sesi yaygınlaştırmak, daha fazla paylaşmak istiyoruz. Bunun da yolu sizlerin desteğinden, yani yurttaşların, Gazedda’yı sahiplenen insanların gönüllü oluşturacakları fondan geçmektedir. Gazedda’ya patreon üzerinden destek olabilirsiniz. https://www.patreon.com/gazedda

Music will never ends..