3 Temmuz 2023, insanlığın yeryüzünde var olduğu tüm zamanlardaki en yüksek küresel ortalama sıcaklıkların kaydedildiği gün olarak tarihe geçti.
ABD ‘de bulunan Maine Üniversitesi ‘nin İklim Değişikliği Enstitüsü ‘ne bağlı Climate Reanalyzer platformu tarafından sağlanan veriler, 2023 yılındaki ortalama sıcaklıkların genelde önceki yıllara göre yüksek seyrettiğini, 3 Temmuz’da ise 17,01℃ ile insanlık tarihinin rekorunun kırıldığını gösteriyor.
Fosil yakıt kullanımı başta olmak üzere insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim krizi, küresel ortalama sıcaklıkların artmasına neden olmanın yanı sıra, bu artışın ivme kazanmasına da yol açarak yıl boyunca sıcaklık rekorları kırılmasında önemli bir rol oynuyor.
Grafik: Climate Reanalyzer
Küresel ortalama sıcaklık, hem deniz yüzeylerindeki hem de kara üzerindeki hava sıcaklıklarının ortalaması anlamına geliyor. Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) verilerine göre 2022 yılında temmuz ayı küresel ortalama sıcaklığı 15,8°C olarak hesaplanmıştı. 2022’nin yıllık küresel ortalama sıcaklığı ise 13,9 °C olarak ölçülmüştü.
‘Tarihte insanın yaşadığı en sıcak gün’
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (İklimBU) Müdürü ve Yeşil Gazete yazarı Prof. Dr. Levent Kurnaz , sosyal medya platformu Twitter üzerinde yaptığı bir paylaşımda 3 Temmuz 2023’te kaydedilen 17,01 °C ‘nin günlük bir ölçüm olsa da insanlık tarihinde kaydedilmiş en yüksek ortalama sıcaklık olması nedeniyle önem taşıdığını vurguluyor.
İklim Acil Durumu Enstitüsü Direktörü ve Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) uzman yorumcusu Peter D. Carter ise bu yıl sıcaklıkların 2°C dereceyle zirve yapabileceğine dikkati çekiyor.
Carter, sıcaklıkları artırıcı etkisi bulunan El Niño ‘nun henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve gelecek yıl zirve yapacağını hatırlatıyor.
Sıcaklık rekorunun sorumlusu El Niño mu?
Son üç yıldır dünyada genelinde serinletici bir etkide bulunarak sıcaklık artışlarını baskılayan La Niña hava olayı etkili iken, bu yıl La Niña sona erdi ve bilim insanları tam tersi bir etkide bulunarak ortama sıcaklıkları artırıcı etkide bulunan El Niño hava olayının başladığını açıkladı.
El Niño, dünyanın bazı bölgelerinde sıcaklıkların düşmesine ve yağışın artmasına neden olsa da, dünya genelinde esasen daha yüksek sıcaklıklarla, sıcak dalgalarıyla ve kuraklıkla ilişkilendiriliyor.
