Francesca Woodman’ın fotoğraflarına bakarken insan önce şunu fark eder:
Burada bir beden vardır ama tam değildir.
Bir yüz görünür ama net değildir.
Bir kadın vardır ama sanki aynı anda hem orada hem de çekilmek üzeredir.
Woodman’ın dünyasında yalnızlık bir bekleme hali değildir.
Burada mesele beklemek değil, silinmemektir.
Fotoğrafların çoğunda beden ya bulanıktır ya yarım kadrajda kalır
ya da duvarla, perdeyle, zeminin dokusuyla neredeyse aynı renge bürünür.
Sanki kadın, bulunduğu mekâna karışmaktadır.
Yer kaplamamak için.
Bu tanıdık bir histir.
Özellikle bir ilişkide, özellikle bir kadının hayatında.
Bazen insan sevilmediği için değil,
fazla uyum sağladığı için kaybolur.
Sesini kısmayı, beklentisini küçültmeyi,
“zaten çok şey istemiyorum” demeyi alışkanlık haline getirir.
Woodman’ın fotoğrafları tam da bu noktada durur.
Henüz tamamen yok olmamış ama
tam olarak da var sayılmayan bir bedenin eşiğinde.
Bu işler bana şunu düşündürür:
Bir ilişkide en tehlikeli an, kavga edilen an değildir.
En tehlikeli an, insanın kendini geri çekmeye başladığı andır.
Daha az konuştuğu,
daha az talep ettiği,
daha az yer kapladığı an.
Çünkü o anda ilişki “sorunsuz” görünür.
Kimse kırılmaz.
Ama biri yavaş yavaş silinir.
Woodman’ın bedenleri bağırmaz.
Ama fotoğrafın her köşesinde şu soru dolaşır:
“Buradayım demek için ne kadar görünür olmam gerekir?”
Bu soruyu sadece ilişkilerde değil,
hayatta da sık sık sorarız.
İşlerde, ailede, dostluklarda.
Ne zaman ki var olmak için fazla çaba harcamaya başlarız,
orada bir dengesizlik vardır.
Woodman’ın fotoğrafları bu yüzden rahatsız edicidir.
Çünkü bize şunu söyler:
Görülmek bir lüks değil, bir ihtiyaçtır.
Ve bir insan, görülmediği yerde
kendinden eksilterek kalmamalıdır.
Belki de asıl mesele şudur:
Bir yerde kalmak için mi siliniyoruz,
yoksa silindiğimiz için mi kalıyoruz?
Görsel Referanslar: Francesca Woodman, İsimsiz otoportreler, 1975–1980, siyah-beyaz fotoğraf, çeşitli koleksiyonlar.
Francesca Woodman, kısa yaşamına rağmen beden, mekân, kimlik ve görünürlük temaları etrafında geliştirdiği deneysel fotoğraf diliyle çağdaş sanatın en etkili isimlerinden biri olarak kabul edilir. Otoportrelerinde beden sıklıkla bulanık, parçalı ya da mekânla bütünleşmiş halde görünür.
