Suriye’de öngörülemez değişimler yaşanıyor.
6 Ocak’ta Halep’in Eşrefiye ve ŞexMaksut mahallelerine dönük Şam-Ankara’nın askeri saldırısı devamla Tabka, Rakka ve Dera Zor’u içine aldı ve 18 Ocak akşamı SDG (Suriye Demokratik Güçleri)’nin askeri yenilgisi ile sonuçlandı.
Yenilgi nasıl gerçekleşti?
Halep’te SDG yoktu ve az sayıdaki asayiş gücünün mahalleleri tahkim etmesi mümkün değildi.
Tabka, Rakka ve Dera Zor’da ise SDG’nin güçlü bir askeri gücü vardı. SDG Komutanı Mazlum Abdi “100 bin güçümüz var” diyordu. Bu güç direnemedi; Arap aşiretleri ve buradaki SDG gücünü oluşturan arap birlikleri taraf değiştirdiler ve direnen eski arkadaşlarını ya teslim aldılar ya da vurdular!
SDG Yönetimi bunların hiçbirini öngöremedi; ‘Şam, ABD’ye rağmen harekete geçemez’ diye düşündüler. Mazlum Abdi ve arkadaşları “iç cephe”yi güçlendirmedikleri için SDG’nin Arap Kolu ŞAM’a katıldı ve çözülme başladı!
18 Ocak günü akşam saatlerinde ABD Özel temsilcisi Tom Barrack’ın arabuluculuğu ve öncülüğünde Mazlum Abdi ve Ahmet Şara arasında yapılan 14 Maddelik bir anlaşma duyuruldu. 19 Ocak günü ABD’nin arabuluculuğunda Şam’da Abdi ve Şara arasında nihai anlaşma için 5 saat süren bir görüşme gerçekleşti; Şara, Tom Barrack tarafından ABD’ye verilen “Özerklik ve birleşik tümen” garantilerini reddetti. Anlaşma yapılamadı!
Anlaşma neden yapılamadı?
Ankara, Suriye’de Kürtlerin siyasi ve askeri olarak statü sahibi olmalarını istemiyor; tam bir teslimiyet istiyorlar.
ABD, Şara ve Abdi arasında anlaşma istese de Ankara köstek oluyor!
ABD, Kürtler ile işbirliğini sürdürmekten taraf görünse de Ankara’yı ürkütmek ve Ankara ile olan ortaklığının zedelenmesini istemiyor.
Beklentiler ile hayal kırıklıkları karşı karşıya; ABD’nin 14 yıllık ortağını ISIS’in türevi Şara’ya yem etmeyeceği söyleniyordu ama pratik ve çıkarlar başka türlü yol arıyor.
Kürtler ABD’nin desteği sayesinde ISIS’i Kobanè’den sürdüler. Bu ISIS’in ilk yenilgisiydi ve bu başarı Kürtlere batı ile işbirliğinin kapısını açtı!
ABD açısından Kürt ittifakı bir yandan ISIS’e karşı mücadelede zaferin kapısını açarken diğer yandan askeri ve siyasi üsler kurdu!
Kürtler-ABD ilişkisinde bir kazan kazan durumu vardı.
8 Aralık 2024’te kadar ISIS’e karşı koalisyonun Suriye sahasındaki tek ortağı Kürtlerdi. ISIS’i birlikte yenilgiye uğrattılar! ISIS Lideri Bağdadi’nin öldürülmesi de bu ortaklığın ürünüydü. Kürtler bu ilişkiye çok inandılar. Bu ilişki Ankara’nın rahatsızlığına ve provakatif eylemlerine rağmen Aralık 2024’de kadar güçlü şekilde sürdü. 8 Aralık 2024’le birlikte ABD açısından Kürtler artık başat bir partner değiller.
8 Aralık 2024’te ne oldu?
Ahmet El Şara-Colani liderliğindeki HTŞ NATO Karargahında yapılmış bir plan ve hazırlık ile 27 Kasım 2024 günü Idlib’ten çıktı ve 8 Aralık 2024’te ŞAM’a El koydu! Şara hemen ardından Beyaz Sarayda ağırlandı ve stratejik bir ortak olarak tarif edildi. ABD Başkanı Donald Trump’un özel temsilcisi Barack ISIS’in kurucusu Şara-Colani’den ISIS’e karşı bir mücadele hikayesi yazmaya başladı; ISIS’e karşı mücadele koalisyonuna dahil etti! Gelinen noktada ABD ve ortakları ISIS’e karşı ISIS’le ortak…
Eski ISIS’li yeni Suriye Cumhurbaşkanı…
Suriye’de selefi ve otokratik bir rejim inşa ediliyor. Şara ve Erdoğan bu inşayı Kürtleri yutarak sonuçlandırılmak istiyorlar.
Selefi Şara iktidarı Kürtlere karşı “Fetih” ilan etti! Şara ve Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan masada kabul ettiremediğini savaş ve katliamlarla dikte etmeye çalışıyor!
ABD ve ISIS’e karşı koalisyonun çabası ile 20 Ocak günü Abdi ve Şara arasında yeni bir ateşkes ve çözüm metni üzerinde anlaşma sağlandı; Kürtler çoğunlukta oldukları köy ve kentlerde idari ve askeri olarak kendi özgünlüklerini koruyacaklar. Anlaşmanın görüşülmesi ve teknik hazırlıklar için Kürt tarafına 4 gün süre verildi!
Katliamın ve yeni bir savaşın önüne geçilmesi çok çok önemli. Ancak saha kırkırılgan.
Taraflar arasında ciddi bir güvensizlik var. Şara’nın HTŞ’si ciddi suçlar işledi ve yüzlerce ölü-yaralı var.
On binlerce Kürt eviniden kovuldu!
Kalıcı bir anlaşma için yol kaygan ve saha engebeli!
Bu anlaşmanın önündeki en büyük engellerden birisi de Ankara ve Şara’nın kurguladığı yeni Suriye!
Çünkü Şara ve Erdoğan şunun farkındalar: Kürtler yutulmadan Suriye’de otokrasi ve selefilik gömleği dikilemez.
Suriye’de kontrol haritası ve tarafların pozisyonları her gün değil; her saat değişiyor!
