Rusya‘nın Ukrayna‘yı işgali, enerji fiyatlarında ve hanehalkı faturalarında dramatik artışlara yol açarak dünyanın en büyük beş petrol şirketinin 281 milyar dolar kar elde etmesine neden oldu.
The Guardian’ın aktardığına göre “süper-majörler” olarak bilinen BP, Shell, Chevron, ExxonMobil ve TotalEnergies şirketlerinin, savaş başladığından bu yana 281 milyar dolar kar elde ettiği açıklandı. Londra merkezli sivil toplum örgütü Global Witness tarafından yapılan açıklamaya göre, Birleşik Krallık merkezli BP ve Shell, çatışmaların başlamasından bu yana toplamda 94,2 milyar dolar kar etti. Global Witness, bu miktarın tüm Britanya‘nın hanehalkı elektrik faturalarını 17 ay boyunca karşılayabileceğini tahmin ediyor.
Shell, 2022’nin ikinci çeyreğinden bu yana 58,9 milyar dolar kar elde etti ve bu yıl yüksek kar getiren petrol projelerine yeniden odaklanmak amacıyla düşük karbonlu çözümler biriminden 330 kadar kişiyi işten çıkarma sürecinde. BP, geçen yıl iklim hedeflerini geri çekme hamlesi yaparken, çatışmanın başlangıcından bu yana 35 milyar dolar kar elde etti. Sonuçta Chevron, ExxonMobil ve TotalEnergies gibi Avrupa ve ABD merkezli büyük şirketler, 187 milyar dolardan fazla birleşik kar elde etmiş oldu.
Avrupa’da haneler zorlanırken petrol devleri kazanıyor
Global Witness’in kıdemli fosil yakıt araştırmacısı Patrick Galey, “Rusya’nın Ukrayna işgali, savaşın gölgesinde yaşayan sıradan Ukraynalılardan, evlerini ısıtmakta zorlanan Avrupa’daki hanelere kadar milyonlarca insan için yıkıcı oldu” dedi.
Galey, “Bu analiz, cephedeki olaylara bakılmaksızın, fosil yakıt büyüklerinin Ukrayna’daki savaşın ana kazananları olduğunu gösteriyor” diye ekledi. Uluslararası nakliye şirketleri ve gıda tedarikçilerinin karları da son iki yılda arttı, bu durum bazı ekonomistlerin acil durumlar sırasında hedeflenmiş fiyat kontrolleri çağrısında bulunmasına neden oldu.
Beş süper-majörün 2023’te yatırımcılara rekor ödemeler yapması ve fosil yakıt karlarına yönelik artan kamu öfkesi ve eleştirilere rağmen tam mali yıl rakamları yayınlandığında 100 milyar dolardan fazla ödeme yapması bekleniyor.
Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü (IEEFA), şirketlerin bu yıl daha düşük emtia piyasası fiyatlarına rağmen yatırımcılara daha fazla ödeme yapabileceğini söyledi. Büyük petrol şirketleri, 2022’de IEEFA‘ya göre, hissedarlarına 104 milyar dolar değerinde temettü ödemeleri ve hisse geri alımları ile zenginleşti.
Galey, “Şimdi kazançlarını yatırımcı çıkarlarına ve daha fazla petrol ve gaz üretimine harcıyorlar ki, Avrupa’nın ihtiyacı olmayan ve iklimin kaldıramayacağı bir şey bu. Fosil yakıt endüstrisinin tüketiciler ve gezegen için nasıl başarısız olduğunu anlamanın bir başka yolu” dedi.
