Afganistan‘daki aşırı dinci Taliban yönetimi, kadınların toplum içinde duyulacak sesle konuşmasını da içeren bir dizi yasağı daha onayladı.
Yeni kurallara göre, kadınların evlerinin dışında yüzlerini göstermesi ve seslerinin duyulması tamamen yasak. Yasağın gerekçesi ise rejim tarafından “erdemli olmayı teşvik etmek ve ahlaksızlığın ortadan kaldırılması” olarak belirtiliyor.
Yeni yasanın uygulanması, Afgan halkının kamusal alanlarda nasıl göründükleri, ne yiyip içtiklerine müdahale etme yetkisi olan Muhtesip isimli ahlak polisleri eliyle denetlenecek.
Erdemi Yayma ve Ahlaksızlığı Önleme Bakanlığı da üllkedeki hiç kimsenin bu yasalardan muaf olmadığını duyurdu.
Yeni yasanın gerekçesi: Erkekleri günaha ve kötülüğe sürüklememek
Yasadaki madde, kadınların seslerinin toplum içinde duyulmasını “ahlaksızlık” olarak tanımlıyor ve “Yetişkin bir kadın zorunlu olarak evinden ayrıldığında sesini, yüzünü ve vücudunu gizlemek zorundadır” ifadesini içeriyor.
Yasa kadınların yüzlerini ve bedenlerini, “erkekleri günaha ve kötülüğe sürüklememek için” nasıl tamamen örtmeleri gerektiğini de tanımlıyor. Maddeler şöyle:
- Bir kadın bedenini tamamen örtmelidir.
- Bir kadın “günaha sürüklememek” için yüzünü örtmelidir.
- Bir kadının sesi “avret” kapsamında değerlendirilir ve toplum içinde duyulmamalıdır. (Arapça avret kelimesi, örtülmesi gereken vücut kısımlarını ifade eder. Avret, hem erkekler hem de kadınlar için, toplum tarafından görülmemesi gereken vücudun parçalarını içerir.)
- Kadınlar ayrıca evlerinin içinde bile şarkı söylerken veya yüksek sesle kitap okurken duyulmamalıdır.
- Kadınların kıyafetleri ince, kısa veya dar olmamalıdır.
- Kadınlar, kan veya evlilik bağıyla bağlı olmadıkları erkeklerden bedenlerini ve yüzlerini gizlemelidir.
- Erkeklerin kadınların bedenlerine ve yüzlerine bakmaları da yasaktır ve aynı şey yetişkin kadınların erkeklere bakması için de geçerlidir.
Afganistan’daki kadınlara yönelik bu aşırı baskı, 2022 yılından bu yana ülkede kararname ile uygulanıyordu ancak son yasa ile resmiyet kazandı.
Taliban toplumsal ahlak yasalarına uymayan 10 binden fazla kişinin şu ana kadar gözaltına aldığını açıkladı.
Yasa kadınların tek başlarına taksiye binmesini ve erkeklerle yan yana araçta oturmasını da yasaklıyor.
Bir başka yasak da çizimlere ilişkin. Buna göre bir kuş, hayvan veya aile üyesinin resmini çizmek de yasaklanıyor. Aynı şekilde bir canlıyı tanımlayan heykellerinin alım satımı da yasaklandı.
Söz konusu kurallara aykırı hareket edenler, para cezasından, cezaevinde üç gün hapse kadar cezalar alabilecek.
Taliban lideri Haybetullah Ahundzade tarafından onaylanan yasa henüz yürürlüğe konmadı.
Birleşmiş Milletler (BM) ise “ahlak ve erdeme” ilişkin getirilen son yasakları kınadı.
