Avrupa Birliği (AB), Sırbistan ile Kosova arasında taşıtların sınır geçişleri nedeniyle birkaç haftadır devam eden gerginliğin düşürülmesi için taraflar arasında anlaşma sağlandığını açıkladı. Taraflar, AB’nin arabuluculuğunda varılan uzlaşmayı memnunlukla karşıladı.
AB’nin Belgrad-Priştine Diyaloğu Özel Temsilcisi Miroslav Lajcak, Kosova’nın 20 Eylül’de Sırbistan plakalı araçların geçişlerine izin vermemesiyle başlayan gerginliğin azaltılması amacıyla AB’nin ara buluculuğunda Sırp ve Kosovalı yetkililer arasında iki gündür süren müzakerelerin, anlaşmayla sonuçlandığını duyurdu.
Lajcak’ın sosyal medyadan paylaştığı 3 maddelik anlaşma metnine göre, Jarinje ve Bernjak sınır kapılarına gönderilen özel polis birlikleri 2 Ekim’den itibaren karşılıklı ve eş zamanlı çekilecek.
Çekilme öncesinde bu iki sınır kapısına NATO’nun Kosova Gücü (KFOR) konuşlandırılacak. KFOR, güvenli bir ortamın ve hareket özgürlüğünün sağlanması amacıyla burada yaklaşık iki hafta kalacak.
Ayrıca kalıcı bir çözüm bulunana kadar geçici tedbir olarak 4 Ekim’den itibaren araçlara “çıkartma” yapıştırılacak.
Araç plakası meselesine AB standartları ve uygulamalarına uygun kalıcı bir çözüm bulunması için AB başkanlığında, Kosovalı ve Sırp yetkililerin dahil olacağı bir çalışma grubu oluşturulacak. Çalışma grubu ilk toplantısını 21 Ekim’de Brüksel’de yapacak ve 6 ay içinde kalıcı çözüm için ilk bulgularını bir rapor olarak sunacak.
İki ülke anlaşmadan memnun
AB’nin gerginliğin düşürülmesi için taraflar arasında anlaşma sağlandığını bildirmesi üzere iki ülke yetkilileri memnuniyetini dile getirdi.
Sosyal medya hesabından paylaşımda bulunan Kosova Başbakanı Albin Kurti, araç plakası konusunda anlaşmaya varıldığını duyurdu.
Kosova Cumhuriyeti araçlarının plaklarındaki devlet sembolünün Sırbistan’da kapanacak olması nedeniyle kendilerinin de aynı şekilde karşılık vereceklerini kaydeden Kurti, “Kosova özel polisi birimi, Jarinje ve Bernjak’a 20 Eylül’de sınır geçişlerini ve sınır polisini barikat kuranlara karşı korumak için gitmişti. Onlar (barikatlar) uzaklaşacağına göre, özel birimimizin orada durması için hiçbir neden yok ve gelecekte herhangi bir aynı veya benzer ihlale müdahale etmeye her zaman hazırdır.” ifadesini kullandı.
Sınır polisinin plakalar konusunda mütekabiliyet uygulayacağını aktaran Kurti, NATO’nun Kosova Gücü’nün (KFOR) bölgede her şeyin güvenli olması için yaklaşık 2 hafta kalacağını kaydetti.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in geçen hafta iki ülkenin temsilcilerinin Brüksel’de görüşme yapabilmesi için 4 şart koştuğunu hatırlatan Kurti, “Tabii ki bunlar yerine getirilmedi ve dün Brüksel’de görüşmeler gerçekleşti. Şimdi Sırbistan’ın mütekabiliyet ile öğreneceği dönem başlıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Sırbistan Cumhurbaşkanı: “Varılan anlaşmadan memnunum. Bizim için önemli”
Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic de Sırp tarafının uzlaşma teklifini kabul ettiğini ifade ederek, “Varılan anlaşmadan memnunum. Bizim için önemli.” dedi.
Sırbistan plakalı araçlara çıkartma yapıştırılması kararını büyük bir memnuniyetle karşıladıklarını söyleyen Vucic, barışın korunmasından da mutluluk duyduklarını sözlerine ekledi.
Kosova ile Sırbistan arasındaki “plaka” sorunu
Kosova İçişleri Bakanlığı, 20 Eylül’de yaptığı açıklamada, ülke sınırlarından geçmek isteyen Sırbistan plakalı araçların geçişlerine izin verilmediğini ve ülkeye giren araçlara geçici Kosova plakası verileceğini duyurmuştu.
İki ülke arasında 2016’da imzalanan serbest trafik dolaşımı anlaşmasının 15 Eylül’de süresinin dolduğuna işaret edilen açıklamada, ülkede sadece Kosova Cumhuriyeti plakalı araçların dolaşımının mümkün olacağı kaydedilmişti. Açıklamada, geçici plakaların araçların ön ve arka camına yerleştirildiği, gerçek plakaların ise söküldüğü ifade edilmişti.
Sırbistan, Kosova’nın plaka kararına oldukça sert tepki gösterdi ve ordu birliklerini Kosova sınırına konuşlandırdı. Kosova’nın da polis birlikleri sınırda konuşlanmıştı. Jarinje ve Bernjak sınır kapılarına giden yol Kosovalı Sırp protestocular tarafından kurulan barikatlarla kapatılmıştı.
Gerginliğin artması üzerine AB ve NATO’dan diyalog ve tansiyonu düşürme çağrıları gelmişti.
