9-11 Temmuz tarihlerinde gerçekleştirilecek NATO Zirvesi‘nde 32 üye ülkelerinin liderleri bir araya geldi.
Zirvede 1949 yılında Kuzey Atlantik Anlaşması‘nın imzalanmasıyla kurulan örgütün 75. yıldönümü kutlandı.
Liderler Washington DC‘de görüşmelerine devam ederken Birleşik Krallık merkezli Transnational Institute (TNI), Tipping Point North South ve Hollanda merkezli Stop Wapenhandel‘in hazırladığı bir rapor, NATO ülkelerinin askeri bütçelerinin iklim maliyetini inceledi.
233 milyon metrik ton emisyona neden oldu
Ülkelerin askeri harcamalarının 2023 yılında 233 milyon metrik ton sera gazı emisyonuna yol açtığı hesaplandı. Bu da ekonomisi fosil yakıtlara dayanan Katar’ın yıllık emisyonlarından daha yüksek.
Raporun yazarları, “Araştırmamız askeri harcamaların sera gazı emisyonlarını arttırdığını, finansmanı iklim eyleminden uzaklaştırdığını ve istikrarsızlığı körükleyen silah ticaretini desteklediğini gösteriyor” dedi.
Geçen yıl NATO üyeleri, askeri harcamalarını 2022 yılına oranla 126 milyar dolar daha arttırarak ordularına 1,34 trilyon dolar aktardı. Ancak bu finansmanın büyük bir emisyon maliyeti bulunuyor.
Askeri uçaklar, üsler, lojistik faaliyetleri ve askeri teçhizatın bakımları ciddi miktarda fosil yakıt tüketiyor ve kirliliğe yol açıyor.
Guardian kaynaklarının aktardığına göre TNI temsilcisi Nick Buxton, “2030 yılına kadar emisyonları ciddi oranda azaltmamız gerekiyor. Ancak dünya çapınada, özellikle de NATO ülkelerinde, en çok yatırım askeriyeye ayrılıyor” dedi.
Silahlı kuvvetler küresel emisyonların yüzde 5,5’inden sorumlu
Dünya genelinde silahlı kuvvetler, toplam emisyonların en az yüzde 5,5’inden sorumlu.
32 NATO ülkesi, dünyadaki tüm ülkelerin yalnızca yüzde 16’sını oluşturuyor. Ancak küresel askeri harcamaların yüzde 55’inden NATO ülkeleri sorumlu. Amerika Birleşik Devletleri‘nin (ABD) harcamaları ise NATO harcamalarının üçte ikisini oluşturuyor.
ABD’nin 55 milyar dolarlık askeri bütçesini 16 milyar ile Polonya, 10,9 milyar ile İngiltere ve 10,7 milyar ile Almanya takip ediyor.
Üye devletlerin giderek artan askeri harcamalarının bu yıl atmosfere 31 milyon metrik ton daha emisyon salacağı tahmin ediliyor. Bu da bir yıl boyunca yaklaşık 6,7 milyon arabanın ürettiği emisyonuna denk geliyor.
Askeri harcamaların arttırılması hedefleniyor
NATO üyeleri ulusal bütçelerinin en az yüzde 2’sini silahlı kuvvetlere ayırmayı planlıyor. Bu da 2028 yılına kadar Rusya’nın yıllık emisyonları kadar emisyon üretilmesi anlamına geliyor.
Araştırmacılar, askeri emisyonların küresel ısınmayı tetiklediğini ve iklim finansmanına ayrılabilecek paranın askeri bütçelere ayrılmasının topluluklara zarar verdiğini söylüyor. Ancak NATO yetkilileri askeri bütçelerin güvenlik için gerekli olduğunu düşünüyor.
Yazarlar, savunma harcamalarındaki artışın yalnızca ittifakın destek sözü verdiği silah üreticilerine fayda sağladığını söylüyor.
Yalnızca silah üreticilerini destekliyor
2022-2023 yılları arasında en büyük 10 küresel silah üreticisinin silah siparişleri yüzde 13’ten fazla arttı. Bu artış şirketlerin önümüzdeki yıllarda kıracağı rekor karların bir göstergesi olarak yorumlandı.
Raporun yazarları silah endüstrisinin yol açtığı emisyonları ve kirliliği azaltmak için alınan çevresel önlemlerin silah üretimindeki artışa engel olduğu gerekçesiyle görmezden gelindiğini belirtiyor.
2050 yılına kadar karbon nötr olma sözü veren NATO ise rapora ilişkin yorum taleplerini yanıtsız bıraktı.
Raporun yazarlarından Ho-Chih Lin, askeri harcamalardaki artışın iş birliğine ve ihtiyaç duyulan dönemde daha da askerileşmiş bir dünya yarattığını söyledi.
NATO’nun askeri harcamalarını kesmesi için Washington DC’de yürüyüşü yapan aktivist grupları, Soğuk Savaş’ın bitişinden beri barış sözleri veren ve ordu harcamaları yerine sosyal harcamaları önceliklendireceğini söyleyen ABD ve Avrupa liderlerini protesto etti.
Askeri harcamalar iklim finansmanına aktarılsaydı…
Emisyonları arttıran askeri harcamalar iklim hareketi için kullanılmış olsaydı bu yılın Birleşmiş Milletler (BM) Taraflar Konferansı‘nda (COP) gelişmekte olan ülkeler için ayrılması önerilen iklim finansmanı sağlanabilirdi.
BM Çevre Programı (UNEP), 2,57 trilyon dolarlık askeri fonun düşük ve orta gelirli ülkelerin uyum maliyetlerini 7 yıl boyunca karşılayabileceğini söylüyor.
BM Uluslararası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), Paris Anlaşması‘nın hedeflerine ulaşabilmek için 2030 yılına kadar tüm emisyonları yüzde 43 oranında azlatmamız gerektiğini söylüyor.
Bu hedefe ulaşmak için yıllık askeri emisyonların da en az yüzde 5 oranında azaltılması gerekiyor.
Buxton, NATO üyelerine ‘iklim barışının sağlanması’ için çağrıda bulundu ve “Güvenli olmayan bir dünyada hiçbir ulus veya ittifak güvende olamaz” dedi.
