İran’da başörtüsünü uygunsuz takması gerekçesiyle alındığı gözaltında ölen Mahsa Amini’nin ardından sokağa dökülen vatandaşlar protestoları sürdürüyor.
İran’da 17 Eylül’de Amini’nin cenaze töreniyle birlikte başlayan protestolar ülkedeki baskıcı İslam rejimine karşı son yıllarda yapılan en büyük baş kaldırı haline geldi. İran’da yayılan protestoların 1979 İran İslam Devrimi‘nden bu yana en büyük ayaklanma olduğu belirtiliyor.
Protestocular ülkedeki kadın ve LGBTİ+ kıyımı örneklerini işaret ederek dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in devrilmesini istiyor. İran hükümeti ise protestoları bir halkın başkaldırısı olarak değil, ABD’de de dahil olmak üzere İran’a düşman olan dış mihraklar tarafından düzenlenen bir komplo olarak değerlendiriyor.
Fotoğraf: Ivan Alvarado/Reuters
Sosyal medyada paylaşılan videolarda protestocuların caddeleri trafiğe kapattığı ve Tahran caddesinde konuşlanmış düzinelerce çevik kuvvet polisi görüldü.
Fotoğraf: Le Monde
Reuters’in aktardığına göre; protestoculara göz yaşartıcı gaz atıldığı belirtildi.
İran’da kadın mücadelesi yükselirken dünya kamuoyu da “Kadın, yaşam, özgürlük” sloganlarını seslendiriyor ve yoğun bir şekilde sosyal medyada dolaşıma sokuyor.
İran İnsan Hakları Örgütü Hengaw’a göre; Bukan kentinde güvenlik güçleri protestoculara ateş açtı ve 11 kişi yaralandı.
İran İnsan Hakları Örgütü IHRNGO’nun 12 Ekim’de yaptığı açıklamaya göre protestolarda bugüne kadar 23’ü çocuk, en az 201 kişi öldürüldü.
IHRNGO protestoların yoğun olduğu bölgede internetin ciddi şekilde kesintiye uğradığını duyurdu.
Geçen hafta boyunca, birçok protestocu öğrenci sokaklarda ve okullarda tutuklandı.
Sosyal medyada paylaşılan videolar, güvenlik güçlerinin okul öğrencilerinin protestolarını şiddetle bastırdığını gösterdi.
Ne olmuştu?
Ahlak polisinin gözaltına aldığı 22 yaşındaki Mahsa Amini, iki gün sonra, 16 Eylül’de hayatını kaybetti.
Amini başörtüsü kuralına uymaması, saçının görünmesi nedeniyle gözaltına alınmıştı. Genç kadının ölmesiyle ülke çapında kadınlar eylemler başlattı.
Mahsa Amini’nin ölümü bir toplumu ayağa kaldırdı ve uluslararası kamuoyunda yankı buldu.
Amini için ülkede günlerdir protestolar gerçekleştirilirken birçok ülkede de vatandaşlar sokağa çıkarak kadın mücadelesine destek vererek baskı İslam rejimine tepki gösterdi.
Başörtüleri yakıldı, kadınlar sokaklarda toplumsal cinsiyet eşitliği için yürüdü. Kadın hakları savunucuları ve öğrenciler protesto çağrılarında bulundu.
“Diktatöre ölüm”… Bu slogan İran sokaklarında haykırıldı. Amini’nin Sakkız’da gerçekleşen cenazesinde de aynı sloganlar atılmıştı.
