Bilim insanları, Arktik Okyanusu‘nda donmuş halde bulunan ve “karbon döngüsünün uyuyan devleri” olarak bilinen metan yataklarının çözünmeye başladığını ve Doğu Sibirya kıyılarında geniş bir alanına yayıldığını açıkladı. Uluslararası araştırma ekibi tarafından yapılan çalışmada, Rus araştırma gemisi Akademik Keldysh ile yola koyulan ekip, hidratların bir kısmının suda çözündüğünü ve yüzeydeki metan seviyelerinin normalde beklenenden çok daha yüksek olduğunu keşfetti.
Kuzey Kutbu’ndaki yamaç çökeltilerinde, hidratlar olarak bilinen büyük miktarda donmuş metan ile birlikte çeşitli gazlar bulunuyor. Bununla birlikte, metan, karbondioksitten 80 kat daha güçlü bir ısıtma etkisine sahip ve bu da onu sera gazlarının en tehlikelisi haline getiriyor. ABD Jeoloji Araştırmaları kurumu, daha önce Kuzey Kutbu’ndaki hidrat istikrarsızlaşmasını ani iklim değişikliği için en ciddi dört tehlikeden biri olarak listelemişti.
Olması gerekenden 400 kat fazla
Guardian‘ın aktardığına göre, araştırmacılar, ayrıca metanın atmosfere yayıldığını da ifade etti. Laptev Denizi‘nin yüzeyinden 350 metre derinliğine kadar olan kısmında litre başına bin 600 nanomole oranında metan konsantrasyonu bulundu. Bilim insanları bunun olması gerekenden 400 kat daha fazla olduğunu bildirdi.
Stockholm Üniversitesi’nden Örjan Gustafsson, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Şu anda, küresel ısınma üzerinde büyük bir etkisi olması muhtemel değil, ancak önemli olan nokta bu sürecin şimdi tetiklenmiş olması. Doğu Sibirya’nın metan hidrat sistemi bozuldu ve süreç devam edecek” ifadelerini kullandı.
Küresel ısınmada yeni dönüm noktası
Donmuş metanın çözündüğü keşfi, küresel ısınmanın hızını artırabilecek yeni bir kırılma noktasına ulaşıldığına dair endişeleri artırıyor.
Araştırmacılar tarafından Kuzey Kutbu, okyanustaki donmuş metan yataklarının sıfır noktası olarak kabul ediliyor. Kutup Dairesi’nde küresel sıcaklıkların ortalama iki katından fazla yükselmesiyle birlikte, donmuş metanın hangi hızla, ne kadar sürede atmosferde tehlikeli boyutlara ulaşabileceği şu anda iklim modellemelerinin temel konularından birini oluşturuyor.
Rusya Bilimler Akademisi’nden Igor Semiletov, hitratlardaki bozulmanın daha önce bulunanlardan “önemli ölçüde daha büyük” olduğunu söyledi. Semiletov, “Metan gazının aktif olarak salındığı şu ana kadar bilinmiyordu. Potansiyel olarak çok ciddi küresel sonuçları olabilir” dedi.
Nedeni insan kaynaklı iklim değişikliği
Bununla birlikte, uzmanlar Kuzey Kutbu’ndaki istikrarsızlığın en temel nedeninin sıcak Atlantik akıntılarının Doğu Arktik’e girmesi olarak açıkladı. “Atlantifikasyon” olarak adlandırılan durumun insan kaynaklı iklim değişikliğinden kaynaklandığı ifade edildi.
Diğer taraftan, Dünya’nın en soğuk bölgesi olan Sibirya’da peş peşe sıcaklık rekoru kırıldı. Haziran aylarında ortalama sıcaklığın 9 derece olduğu Yakutsk’ta termometreler gündüzleri 38 dereceyi gösterdi. Bilim insanları bu nedenle, karbondioksit ve metan emisyonlarının en az 600 kat daha artmış olabileceğini bildirdi. Geçen gün, Kuzey Buz Denizi‘nin bu yıl ilk defa Ekim ayı gelmesine rağmen donmadığı açıklanmıştı.
