Avrupa Parlamentosu (AP), ChatGPT ve Gemini gibi çeşitli yapay zeka teknolojilerine katı kurallar getirecek yeni yasayı onayladı. Fransa’nın Strazburg kentinde düzenlenen AP Genel Kurul oturumunda dünyada yapay zekaya yönelik ilk kapsamlı kuralları getirecek “Yapay Zeka Yasası”, 523 “evet”, 46 “hayır” oyuyla kabul edildi.
AP Genel Kurulu’nda onaylanan yasa, Avrupa Birliği (AB) Konseyi tarafından onaylanmasının ardından AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanmasının 2 yıl sonrasında yürürlüğe girecek.
Yasa ne getiriyor?
Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre, onaylanan yasa uyarınca, AB ülkelerinde kullanılacak yapay zeka sistemlerinin güvenli olması, temel haklara saygı göstermesi gerekecek. Yapay zeka sistemleri, topluma zarar verme ihtimaline göre risk temelli bir biçimde düzenlenecek. Yapay zekanın bazı kullanımlarındaki risk kabul edilemez olarak görülecek ve bu sistemlerin kullanımı yasaklanacak.
Yüz görüntülerinin internetten veya kapalı kamera sistem görüntülerinden alınması, iş yerinde ve eğitim kurumlarında duygu tanıma, sosyal puanlama, cinsel yönelim veya dini inançlar gibi hassas verileri çıkarmak için biyometrik sınıflandırma yasak kapsamına girecek.
İnsan davranışını manipüle eden veya insanların zafiyetlerinden yararlanan yapay zeka yasaklanacak. Kolluk kuvvetleri de bazı durumlarda yapay zekayı kullanabilecek. Emniyet birimleri terör saldırılarının önlenmesi veya kayıp kişilerin tespiti gibi istisnai durumlarda, kamuya açık alanlarda gerçek zamanlı uzaktan biyometrik tanımlama sistemlerini yasal izin alarak kullanabilecek.
Yüksek riskli sistemler için daha katı kurallar
Yüksek riskli yapay zeka sistemlerine daha katı kurallar getirilecek. Kritik altyapı, eğitim, istihdam, sağlık, kamu hizmetleri, bankacılık, göç ve sınır yönetimi ve seçim gibi demokratik süreçlerdeki yapay zeka sistemleri yüksek risk kategorisinde yer alacak. Bu tür sistemlerde risklerin değerlendirilmesi, azaltılması, kullanım kayıtlarının tutulması, şeffaflık ve insan gözetimi sağlanması gerekecek.
Video, metin, görüntü oluşturma, başka dilde konuşma, hesaplama veya bilgisayar kodu yazma gibi çok çeşitli farklı görevleri yerine getirebilen büyük sistemlere özel kurallar getirilecek. Söz konusu ‘genel amaçlı yapay zeka’ sistemlerinin piyasaya sürülmeden önce çeşitli şeffaflık kriterlerine uyması sağlanacak. Yapay zeka ile değiştirilmiş ses veya video içeriklerinin açık biçimde etiketlenmesi gerekecek.
Yeni yasa ile birlikte Google’ın yapay zeka modeli Gemini ve OpenAI firmasının geliştirdiği ChatGPT gibi çeşitli yapay zeka teknolojilerinin yeni kurallara uyması gerekecek.
