Türkiye, 2018 yılında gerçekleştirilen referandumla ‘Türk tipi cumhurbaşkanlığı’na geçti. ‘Tek adam rejimi’ne geçiş olarak da yorumlanan ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın devletin hemen tüm kurumları üzerindeki kontrolünü tescilleyen sisteme dair Almanya’da yayımlanan bir rapor, sistemin kurumları felce uğrattığını belirtti.
Almanya merkezli Bilim ve Politika Vakfı (SWP) tarafından yayımlanan rapor cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini inceledi ve güçsüz bir Meclis, güçler ayrılığı zarar görmüş ve yargısı siyasallaşmış bir Türkiye’ye işaret etti.
Rapora göre, mevcut sistem yönetiminde ekonomik sıkıntılar arttı, otoriter uygulamalar hakim konuma geldi.
Türkiye’deki temel hak ve özgürlüklerdeki gerilemeye de değinen 42 sayfalık rapor, yargının işlevsizleştiğine işaret etti ve, “Anayasa açıkça ihlal edilerek, mecliste yapılmış konuşmalar bile, kanunların esnek bir şekilde yorumlandığı, gerçeklerin çarpıtıldığı, ceza kovuşturmalarına yol açabiliyor” tespitine yer verdi.
Yargıdaki zararın boyutuna dairse, “yargı mensuplarının bağımsız karar almaktan korkar hale geldiklerine ve Türkiye’deki yeni sistemle bürokrasinin de büyük ölçüde felce uğradığı”na dikkat çekilen raporda, ‘hantal’ ve ‘işlevsiz’ bürokrasinin küçültülmesi vaadinin de yerine getirilmediğine, yeni birim ve kamu çalışanı sayısındaki artışla bürokrasinin daha da hantal hale geldiğine yer verildi.
Raporda aynı zamanda MİT’in giderek artan rolüne dikkat çekildi ve kurumun dokunulmazlık zırhı ile donatıldığı vurgulandı ve, “Günümüzde MİT’in oynadığı merkezi rol, terörle mücadele ve bürokrasinin gözetlenmesi ile sınırlı değil. Anlaşılan o ki Cumhurbaşkanı Erdoğan, MİT’i aynı zamanda, kendi partisini kontrol altında tutmak için de kullanıyor” yorumu yapıldı.
Rapora dair DW haberinde, “Yeni sistem, ulaşılacağı söylenen hedeflerin gerçekleştirilmesinde başarısız oldu” ifadeleri dikkat çekerken, Erdoğan’ın “iktidarı muhafaza etme mücadelesi yürüttüğü” de kaydedildi.
