Bugün öğleden sonra açıklanan “Cyprus Confidential” raporları adanın, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’inki de dahil olmak üzere otokratik rejimlere yasadışı fon aktarımını kolaylaştırmadaki rolüne ışık tutuyor.
Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu (ICIJ) liderliğinde yürütülen kapsamlı bir soruşturma olan rapor, Paper Trail Media ve 67 medya ortağı ile iş birliği içinde gerçekleştirildi ve Suriye’nin otoriter liderleriyle ilişkilendirilen varlıkları, ABD yaptırımlarından kaçınmaya çalışan aracılar aracılığıyla adada bağlantılı olan karmaşık ağları, ve Rusya’nın otoriter liderine olumlu haber üreten tanınmış bir Alman gazeteciye ödemeleri düzenleyen Kremlin bağlantılı kişileri açığa çıkarıyor.
Sekiz aylık yoğun bir soruşturmanın ürünü olan Cyprus Confidential hikayeleri, Rusya’nın adanın siyaset ve finansın iç içe geçmiş alanları üzerindeki yaygın etkisine dair sonuçlar içeriyor. Soruşturma, AB’nin üye devleti üzerinde kontrol sağlama konusundaki zorlukları ortaya koyuyor ve adanın içinde gayri resmi zenginliğin şişkin olduğu bir bankacılık sistemini inceliyor.
2022’deki Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin arka planında, açıklamalar, PwC’nin Kıbrıs biriminin Rus oligarklara Batı yaptırımlarından kaçmalarında yardımcı olduğunu ve Kıbrıs’ı gizli bir finans savaş alanına dönüştürdüğünü gösteriyor.
Cyprus Confidential soruşturmasının kalbi, altı finansal hizmet sağlayıcı ve bir web sitesi şirketinden sızdırılan 3,6 milyon dosyada yatmaktadır. ICIJ, 54 ülkeden 270’in üzerinde gazeteciden oluşan bir ekiple, 1990’ların ortalarından Nisan 2022’ye kadar uzanan gizli geçmiş kontrollerini, organizasyon şemalarını, mali tabloları, banka hesabı başvurularını ve e-posta mesajlarını titizlikle taradı. Bu belgeler, Batı’nın en sadık düşmanlarından bazılarını güçlendiren haydut bir finansal sisteme eşi benzeri görülmemiş bir bakış sunuyor.
Kıbrıs’ın kendisini kara para aklamayla mücadele ve yaptırımların uygulanması konusunda güçlü bir yetki alanı olarak sunma çabalarına rağmen, sızdırılan kayıtlar farklı bir tablo çiziyor. Eleştirmenler, Kıbrıs’ın “Kıbrıs modeli” olarak bilinen ekonomik modelinin orantısız derecede büyük bir finans sektörüne, zayıf mali ifşa yasalarına ve adanın 200 milyar dolardan fazla Rus yatırımı için bir hedef haline gelmesini sağlayan ve oligarkların elindeki nüfuzu pekiştiren bir merkez bankasına dayandığını savunuyor.
Özellikle küresel muhasebe devi PwC, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sırasında Putin’in müttefiklerine yardım etmekteki suç ortaklığı nedeniyle inceleme altına alındı. Soruşturma, PwC Kıbrıs’ın Rus sanayici Alexey Mordashov’a AB yaptırımlarından kurtulmak için 1,4 milyar dolarlık bir yatırımı transfer etmesine nasıl yardımcı olduğunu detaylandırıyor. Daha sonra yaptırım uygulanan müşterilerle bağlarını koparmasına rağmen PwC’nin eylemleri, birden fazla yargı alanında faaliyet gösteren küresel firmaların karşılaştığı zorlukların altını çiziyor.
Ayrıca, Putin’e geniş erişimi ile tanınan Alman gazeteci Hubert Seipel’in, yaptırım uygulanan oligark Mordashov ile bağlantılı bir paravan şirketten “sponsorluk” olarak yaklaşık 700.000 dolar aldığı da ifşa edilenler arasında. Sızdırılan kayıtlar, Seipel’in Rusya ve Putin’i tarafsız bir şekilde tasvir etmesinin gerçekliği konusunda soru işaretleri yaratmakta ve Rusya’nın yurtdışında faaliyet gösteren propaganda mekanizmasının inceliklerine ışık tutmaktadır.
Cyprus Confidential dosyaları, adanın zengin ve güçlüler için bir mıknatısa dönüştüğünün ve etik gri alanlarda gezindiğinin altını çiziyor. Sızdırılan belgeler, otoriter rejimlere casus yazılım satan kişileri, yaptırım uygulanan Rus oligarklarla işbirliği yapan eski Avrupalı politikacıları ve yaptırım uygulanan bir Rus oligarkın Avrupalı vergi mükellefleriyle birlikte bir Holokost filmini gizlice finanse ettiğini ortaya koyuyor.
