Birleşmiş Milletler (BM) Çocuklara Yardım Fonu’nun (UNICEF) hazırladığı yeni bir rapora göre her üç çocuktan biri, yani dünya genelinde 739 milyon çocuk, halihazırda yüksek ya da çok yüksek su kıtlığına maruz kalan bölgelerde yaşıyor.
Dubai‘de ay sonunda yapılacak COP28 İklim Değişikliği Zirvesi öncesinde yayımlanan ve UNICEF’in 2021 tarihli Çocukların İklim Riski raporuna ek olarak hazırlanan rapor, iklim değişikliğinin etkilerinin hissedildiği alanlardan biri olan su konusundaki kırılganlığın çocuklar üzerindeki tehdidine ışık tutuyor.
Raporun bulgularına göre, en fazla çocuk su kaynaklarının sınırlı olduğu, mevsimsel ve yıllar arası değişkenliğin, yeraltı su seviyesinin düşmesinin veya kuraklık riskinin yüksek olduğu Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile Güney Asya bölgelerinde yaşıyor.
UNICEF’in analizine göre, 347 milyon çocuğun yüksek veya aşırı yüksek seviyede su kıtlığına maruz kaldığı Güney Asya tüm bölgeler arasında aşırı su kırılganlığına maruz kalan 18 yaş altı çocuk sayısının en yüksek olduğu yer.
Çocukların sağlığının yanı sıra eğitimini de olumsuz etkiliyor
Nijer, Ürdün, Burkina Faso, Yemen, Çad ve Namibya’da her 10 çocuktan 8’i aşırı su hassasiyeti yaşıyor. 2050 yılına kadar 35 milyon çocuğun daha yüksek veya çok yüksek düzeyde su stresine maruz kalacağı tahmin ediliyor.
Fotoğraf: UNICEF.
Su stresi toplam su talebinin mevcut yenilenebilir yüzey ve yeraltı suyu kaynaklarına oranını ifade etmek için kullanılıyor.
Su kıtlığı çocukların refahını ve büyümesini etkiliyor, gıda güvensizliğine, yetersiz beslenmeye ve ishal gibi diğer hastalıklara neden oluyor. Çiftçi ailelerin karşılaştığı mali zorluklar çocukların eğitimini etkiliyor ve çocukları çalışmak zorunda bırakıyor. Ayrıca, su kıtlığı tarım, sanayi ve ekonomik büyüme için de bir tehdit oluşturuyor.
Öngörülemez iklim su kıtlığını daha da kötüleştiriyor
Güney Asya’daki su kıtlığının nedenleri arasında kötü su kalitesi, su eksikliği ve kötü yönetim yer alıyor. Bölge, dünyadaki çocukların dörtte birinden fazlasına ev sahipliği yapmasına rağmen, dünyadaki yenilenebilir suyun sadece yüzde 4’üne sahip. İklim değişikliği ve artan su talebi nedeniyle birçok Güney Asya ülkesinde kuraklıklar daha sık ve daha şiddetli yaşanıyor ve daha uzun sürüyor.
Fotoğraf: UNICEF.
UNICEF Güney Asya Bölge Direktörü Sanjay Wijesekera Güney Asya’daki su kıtlığı ile ilgili yaptığı açıklamada şunları söylüyor:
“Güvenli su temel bir insan hakkıdır, ancak Güney Asya’da milyonlarca çocuk, iklim değişikliğinin giderek daha fazla tetiklediği seller, kuraklıklar ve diğer aşırı hava olayları ile boğuşan bir bölgede içecek yeterli suya sahip değil. Güney Asya’da su kıtlığı yaşanan bölgelerde yaşayan çocuklar, yıkıcı seller ve sıcak hava dalgaları gibi ciddi iklim tehlikelerine maruz kalıyor. Genellikle kuraklık ve su kıtlığı kısır döngüsü içinde yaşıyorlar. Köy kuyuları kuruduğunda evler, sağlık merkezleri ve okullar da bundan etkileniyor. Giderek öngörülemez hale gelen iklimle birlikte su kıtlığının Güney Asya’daki çocuklar için daha da kötüleşmesi bekleniyor.”
İklim değişikliği, hava durumu ve yağış düzenini bozarak su mevcudiyetinin öngörülememesine yol açıyor. İklim değişikliği ayrıca, yeraltı sularının aşırı çekilmesinden kaynaklanan koşulları daha da kötüleştirdiği için ek stres yaratıyor.
İklim finansmanının yüzde 2.4’ü çocuklara ayrılıyor
Çocukların iklim değişikliği karşısındaki yüksek kırılganlığına rağmen, iklim fonlarından sağlanan iklim finansmanının yalnızca yüzde 2,4’ü çocuklara yönelik faaliyetleri içeren projeleri destekliyor. UNICEF, COP28’de dünya liderlerini ve uluslararası toplumu, yaşanabilir bir gezegeni güvence altına almak için çocuklarla birlikte ve çocuklar için kritik adımlar atmaya çağırıyor. Bu adımlar arasında Küresel Uyum Hedefi‘ne ilişkin nihai karara çocukların da dahil edilmesi yer alıyor.
Fotoğraf: Uma Shankar Mıshra /AFP,
2030 yılı için yapılan projeksiyonlar, Güney Asya’da temel içme suyu hizmetlerinin kapsamının hızla artmaya devam etmesinin ve böylece su hassasiyeti yaşayan çocuk sayısının azalmasının beklendiğini gösteriyor. Mevcut ilerleme hızıyla Güney Asya’da, temel içme suyuna sahip olmayan çocuk sayısını yarıdan fazla azalarak 45 milyondan 18 milyona indirmesi bekleniyor.
