İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülkesinde büyük tepkiye neden olan tartışmalı yargı reformunu “daha fazla diyalog için durdurma” kararı aldığını açıkladı.
Tartışmalı yargı düzenlemesi hakkında açıklamalarda bulunan Netanyahu, yargının yetkilerini kısıtlayan düzenlemelere karşı ülke genelinde kitlesel protestoların yoğunlaşması ve genel grevlere gidilmesi üzerine tasarı konusunda geri adım attı.
Ülkede haftalardır devam eden gösterilerden ‘aşırılık yanlısı azınlığı’ sorumlu tutan Netanyahu, İsrail’i parçalara bölmeyeceğini söyledi. Netanyahu, “gerçek bir diyaloğa fırsat vermek amacıyla Meclis tatilinden sonrasına kadar tartışmalı yasa tasarılarına mola verme kararı aldığını” söyledi.
“Kabul edemeyeceğim bir şey var. Şiddet yanlısı bir azınlık, İsrail’i parçalamaya çalışıyor” diyen Netanyahu, “Bizi iç savaşa çekmek istiyorlar ve askerlik hizmetini reddetmek için çağrıda bulunuyorlar. Bu korkunç bir suçtur” dedi.
Reformun ertelenmesinin ardından ülkedeki genel grevin de son bulduğu belirtildi.
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog da ülkede siyasi krize yol açan tartışmalı “yargı reformunun” derhal durdurulmasını istemişti.
Genel grev iptal edildi
Yargı düzenlemesinin ertelendiğinin açıklanmasının ardından ülkenin en büyük işçi sendikası Hastadrut yarın için planladığı grevi iptal ettiğini duyurdu.
İsrail medyasına göre, ülkenin en büyük işçi sendikası Hastadrut, Netanyahu’nun tartışmalı yargı düzenlemesini ertelediğini duyurması üzerine yarınki grevi iptal etti.
Havalimanı Çalışanları Sendikası da bu sabah başlattığı grevi sonlandırdı. Ülkenin en büyük uluslararası havalimanı Ben-Gurion‘da seferler yeniden başlayacak.
Koalisyonda yargı düzenlemesi krizi
Netanyahu’nun tartışmalı yargı düzenlemesini erteleme kararı, koalisyon ortağı aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ile anlaşmasının ardından geldi.
Taraflar arasındaki anlaşma kapsamında, Ben-Gvir’in yönetimindeki Ulusal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı “Ulusal Muhafızlık” isimli yeni bir güvenlik gücü kurulmasının bir sonraki kabine toplantısında onaylanması kararlaştırıldı.
Netanyahu’nun yargı düzenlemesini askıya alacağına yönelik haberler, koalisyon hükümetinde çatlağa neden olmuştu. İsrail basını, Ben-Gvir’in, yargı düzenlemesinin durdurulması halinde istifa edeceğini ve “koalisyon hükümetini devirme” tehdidinde bulunduğunu aktarmıştı.
Tartışmalı ‘yargı reformu’
Adalet Bakanı Yariv Levin, 5 Ocak’ta Yüksek Mahkeme’nin yetkilerini sınırlandıran, yargının, hakimlerin seçimi üzerindeki etkisini azaltan bir “yargı reformu” planladıklarını duyurmuştu.
Netanyahu başbakanlığındaki koalisyon hükümetinin, yargının bazı yetkilerini Meclise devretmeye yönelik hamleleri, Yüksek Mahkeme başta olmak üzere hükümet ile İsrail yargı mekanizması arasında gerilime yol açmıştı.
Ülkedeki en yüksek yargı makamı olarak görev yapan İsrail Yüksek Mahkemesi, Meclisin çıkardığı kanunları, anayasa taslağı olarak kabul edilen “temel yasalara” aykırılık gerekçesiyle bozma yetkisine sahip.
Hükümetin yargının yetkilerini kısıtlayan ve iktidarın yargı atamalarında söz sahibi olmasını öngören yargı düzenlemesi, İsrail içinde ve uluslararası alanda yoğun şekilde eleştirilmişti.
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un, taraflara “iç savaş” uyarısı yaparak sunduğu alternatif tasarı da iktidar tarafından reddedilmişti.
Netanyahu hükümeti, açıkladığı yargı düzenlemesinde, Yüksek Mahkeme’nin, Meclis’in çıkardığı kanunları bozma yetkisinin büyük ölçüde elinden alınacağını belirtmişti.
Ülke genelinde 13 haftadır on binlerce İsrailli hükümetin yargı düzenlemesine karşı kitlesel protestolar gerçekleştiriyordu.
Ne olmuştu?
İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, ülkede siyasi krize ve kitlesel protestolara yol açan tartışmalı yargı düzenlemesinin durdurulması için hükümete çağrı yapmıştı.
Savunma Bakanı, “Ülke içindeki ayrılık, İsrail ordusuna ve savunma teşkilatına derinlemesine nüfuz etti. Bu, İsrail’in güvenliğine yönelik açık ve büyük bir tehdittir. Buna izin vermeyeceğim” demişti.
Savunma Bakanı Gallant’ın çağrısına, Likud Partisi içinden de destek gelmişti.
Başbakan Binyamin Netanyahu ise, Gallant’ı görevden alarak yargı düzenlemesi konusunda geri adım atmayacağının mesajını vermişti.
Netanyahu başbakanlığındaki koalisyon hükümetinin, yargının yetkilerini kısıtlayan ve iktidarın yargı atamalarında söz sahibi olmasını öngören “yargı reformu”, ülke genelinde 12 haftadır protestolara neden olurken, Gallant’ın pazar akşamı görevden alınması protestoların alevlenmesine neden olmuştu.
Binlerce İsrailli pazar (26 Mart) akşam saatlerinden itibaren ülke genelinde sokaklara döküldü. Channel 12 TV’ye göre, protestoya katılan göstericilerin sayısı ülke genelinde 600 bine ulaşmıştı.
Göstericiler, protestoların merkezi başkent Tel Aviv’deki Ayalon Otoyolu‘nu trafiğe kapatarak ateş yakmıştı. Kısa sürede büyüyen protestolara karşı polis göstericilere tazyikli su ile müdahale ederken, ordunun kontrolü kaybettiği öne sürülmüştü.
Tel Aviv’deki göstericilerin sayısının yüz binlere ulaştığı tahmin edilirken, yüzlerce protestocu Netanyahu’nun Kudüs’teki evinin önünde toplanmıştı. Kudüs’teki eylemciler Netanyahu’nun evinin önündeki barikatları yıkmıştı. Güneydeki Beerşeba ile kuzeyde bulunan Hayfa kentlerinde de yüzlerce kişi sokağa inmişti.
Protestocular, attıkları sloganlarla Başbakan Netanyahu’ya istifa çağrısı yapmıştı.
